14599057004_984399e790_o

به تجمع چرک و سلول های سفید خون و باکتری ها و سایر سلول های ایمنی در بافت مغزی، آبسه مغزی می گویند. این بیماری تجمع چرک ناشی از یک عفونت باکتریال در مغز یا خارجی ترین لایه از سه لایه غشایی است، که مغز و نخاع را می پوشانند. آبسه مغزی زمانی که یک باکتری یا قارچ قسمتی از مغز را درگیر کند، ایجاد می شود.با تشکیل آبسه در مغز دور آن یک بافت ایجاد می شود تا از گسترش آن به قسمت های دیگر مغز ممانعت کند اما این موضوع خود می تواند به شکل دیگری ایجاد خطر کند، از جمله خطراتی که این بافت ممکن است ایجاد کند می توان به تورم بافت مغز اشاره کرد که چون مغز نمی تواند گسترش یابد روی قسمت های دیگر فشار وارد می کند و می تواند عروق خونی را مسدود کند.

علائم

علایم زیر به تدریج و در عرض چند ساعت ظاهر می‌شوند. این علایم شبیه علایم تومور یا سکته مغزی هستند:

  • درد در قسمت پشتی و ناحیهٔ کمر، در صورتی که عفونت، در غشای پوشاننده نخاع باشد.
  • سردرد.
  • حالت تهوع و استفراغ
  • ضعف، بی‌حسی و یا فلج یک طرف بدن
  • راه رفتن نامنظم
  • تشنج
  • تب
  • منگی، گیجی، یا دارا بودن حالت هذیانی
  • مشکل در صحبت کردن

علل آبسه مغزی

منشأ اولیه عفونت باکتریایی، که موجب بروز آبسه مغزی (اپی دورال) می شود را اغلب نمی توان یافت؛ ولی سه علت زیر، از شایع ترین آنها هستند:

عفونتی که از جمجمه، به درون آن گسترش می یابد، مثلاً استئومیلیت(عفونت استخوان و مغز استخوان)، ماستوئیدیت(عفونت زایده ماستوئید در پشت گوش)، یا سینوزیت(عفونت سینوس ها).

عفونتی که به دنبال شکستگی جمجمه آغاز می شود و گسترش می یابد.

عفونتی که از سایر بخش های بدن که دچار عفونت شدند (مثلاً آبسه دندان ,ریه ها، پوست، یا دریچه های قلب) و از راه خون گسترش می یابد.

عوامل افزایش دهنده خطر

  • صدمه به سر
  • وجود یک بیماری، که مقاومت بدن را کاهش داده باشد (به خصوص دیابت)
  • بروز یک عفونت، به خصوص در اطراف بینی، چشم ها و صورت
  • عاملی که دستگاه ایمنی بدن، را (به علت بیماری (مثلاً ایدز) یا داروها) سرکوب کرده باشد.
  • تزریق وریدی مواد مخدر

پیشگیری

در صورت بروز هر گونه عفونت در بدن به پزشک مراجعه کنید، به خصوص اگر عفونت در اطراف بینی یا صورت باشد (مثلاً عفونت گوش یا آبسه دندان). با مراجعه زود هنگام می توان از گسترش عفونت جلوگیری کرد. در هر گونه فعالیتی که خطر صدمه رسیدن به سر وجود دارد، از کلاه ایمنی و سایر وسایل حفاظتی استفاده نمایید.

درمان

آبسه مغزی یک اورژانس پزشکی است زیرا فشار بالا در مغز می تواند جان انسان را تهدیدنماید بیمار باید در بیمارستان بستری شود تا شرایط آن پایدارشود.در مواردزیر درمان دارویی بدون جراحی  توصیه می شود:

۱-       آبسه های متعدد

۲-      آبسه کوچکتر از ۲سانتیمتر

۳-      آبسه در عمق مغز

۴-      آبسه همراه با مننژیت

۵-      آبسه که همراه با شنت مغزی باشد که جهت درمان هیدروسفالی تعبیه گردیده است.

۶-      عفونت توکسوپلاسماگوندی دربیمارباایدز

باید از آنتی بیوتیکهای وسیع الطیف استفاده نمود گاهی چند آنتی بیوتیک لازم است و در مواردی باید از ضدقارچها نیز استفاده گردد.

در چه مواردی نیاز به جراحی است:

  • آبسه بزرگ که سبب فشار به مغز و بدتر شدن حال بیمار دارد.
  • پس از درمان دارویی آبسه مغز کوچکتر نشود.
  • وقتی در آبسه مغزی گاز دیده شود.
  • وقتی آبسه مغزی پاره شود.
  • باید آبسه را باز نمود و ترشحات را خالی کرد و نمونه برای آزمایشگاه فرستاد. در آبسه عمقی مغز زیر هدایت CT یا MRI از یک نیدل  استفاده می گردد.
  • از کورتن و دیورتیک ها در کاهش ادم استفاده می گردد.

اگر آبسه مغزی درمان نشود سبب مرگ می گردد. همراه با درمان احتمال مرگ ۳۰-۱۰ درصد می باشد. درمان سریع تر با بهبود بیشتری همراه است . بسیاری از بیماران پس ازجراحی دارای عوارض نرولوژیک هستند.آسیب مغز- مننژیت – تشنج و عود عفونت از دیگر عوارض آبسه مغزی هستند.

داروها

  • آنتی بیوتیک برای‌ ۶-۴ هفته‌ جهت‌ مبارزه‌ با عفونت
  • داروهای‌ ضد تشنج‌ برای‌ پیشگیری‌ از بروز حملات‌ تشنجی‌
  • کورتیکواستروییدها برای‌ کاهش‌ تورم‌ مغزی‌ پس‌ از عمل‌ جراحی‌

فعالیت‌
هنگامی‌ که‌ در بیمارستان‌ هستید نیاز به‌ استراحت‌ در تخت‌ دارید. پس‌ از طی‌ دوران‌ نقاهت‌ ۳-۲ هفته‌ای‌، به‌ هر اندازه‌ که‌ قدرت‌ بدنی‌ و احساس‌ خوب‌ بودن‌ به‌ شما اجازه‌ می‌دهد، فعالیت‌ داشته‌ باشید.

رژیم‌ غذایی‌
به‌ هنگام‌ بستری‌ در بیمارستان‌، امکان‌ دارد تزریق‌ مایعات‌ داخل‌ وریدی‌ ضروری‌ باشد. پس‌ از درمان‌، یک‌ رژیم‌ عادی‌ و متعادل‌ داشته‌ باشید.

در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید:

  • اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان یکی‌ از علایم‌ آبسه‌ مغزی‌ یا اپی‌دورال‌ را دارید.
  • اگر تب‌ به‌ ۳/۳۸ درجه‌ سانتیگراد یا بیشتر افزایش‌ یابد.
  • اگر دچارعلایم‌ جدید و غیرقابل کنترل شده اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند

عفونت مغزی در کودک را جدی بگیرید

به چه دلیلی یک کودک دچار عفونت مغز می شود؟

مهمترین علت برای ابتلا به عفونت مغز در کودکان، نبود ایمنی کافی نسبت به میکروب بیماریزا در بدن کودک است.امروزه با برنامه تزریق واکسن در کشور ما نسبت به بسیاری از میکروبها ایمنی کافی وجود دارد.ولی گاه در اثر تماس کودک با افرادی که حامل میکروبهای خطرناک بیماریزا هستند و با نفوذ میکروب به داخل پرده های مغزی عفونت مغز اتفاق می افتد.

علایمی که نشان دهنده عفونت مغز هستند، کدامند؟

در بیشتر موارد عفونت مغز با علامت ساده ای مانند تب، سرفه و علایم گوارشی شروع می شود و بتدریج کودک دچار بی اشتهایی، سردرد، بی قراری و استفراغ شده و درنهایت بی حالی، کاهش هوشیاری و گاه تشنج اتفاق می افتد.

چه وقت لازم است به فکر عفونت مغز در کودک عزیزتان باشید؟

هرگاه فرزند عزیزتان تب دارد ولی علاوه بر آن خوب شیر یا غذا نمی خورد، و یا درصورتیکه کودک هوشیاری مناسبی ندارد، حتماً جهت بررسی از نظر عفونت مغز به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه نمایید.

روش تشخیص عفونت مغز در کودکان چگونه است؟

درصورتیکه کودک تب دار بوده و علایم بیحالی و اختلال هوشیاری داشته باشد و در معاینه نیز علایمی مانند سفتی گردن داشته باشد، لازم است که کودک بستری شود و مایع مغزی نخاعی جهت بررسی عفونت مغز به آزمایشگاه ارسال شود.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت واطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

منابع:

نمناک، ویکی پدیا، دکتر سلام، دانشنامه رشد، دکتر محمد بخشنده

در مورد این مطلب پرسش خود را مطرح کنید