بیشتر کودکان دارای کف پای بدون علامت هستند کودکان نسبت به بزرگسالان مفاصل شل‌تری دارند و با افزایش سن در کودکان مفاصل آنها سخت می شود و در اکثر آنها قوس کف پا ایجاد می‌شود ولی در صورت کمی قوس کف پا پس از ۱۰ سالگی بایدبرای درمان کف پای صاف  به پزشک مراجعه شود.

 این کودکان از نظر حرکتی مشکلی ندارند و فاقد هرگونه علامتی هستند.

کودکان مبتلا به شلی در مجموعه استخوانی و لیگامانی هستند و در سن شیرخواری تجمع چربی در محل قوس طولی کف پا ظاهر می‌شود و پا را صاف‌تر نشان می‌دهد.

حدود ۲۰ درصد افراد بالغ دچار صافی کف پا هستند. در این وضعیت قوس پا در یک یا هر دو پا صاف است. این در حالی است که این قوس طبیعی در بیشتر افراد، فضائی در قسمت داخلی پا را شامل می‌شود. البته ارتفاع این قوس در افراد مختلف فرق می‌کند.

 این قوس در ۳ تا ۱۰ سالگی کم‌کم ایجاد می‌شود. هر پای انسان از ۲۶ استخوان تشکیل شده که از طریق ۳۳ مفصل و تعدادی ماهیچه، تاندون و رباط کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. چگونگی قرار گرفتن این مجموعه در کنار هم قوس‌های استخوانی را تشکیل می‌دهند. این قوس‌ها قابل ارتجاع است و وزن بدن را میان ساق و پا توزیع می‌کنند و نقش مهمی در چگونگی راه رفتن دارند و مانند اهرم‌های محکمی برای حرکت عمل می‌کنند.

x917ec08201f28a81ce8718fd4036d2e7_jpg_pagespeed_ic_dtSreen44X

انواع مختلف صافی کف پا

بیشتر کودکان دارای کف پای بدون علامت هستند. کودکان نسبت به بزرگسالان مفاصل شل‌تری دارند و با افزایش سن در کودکان مفاصل آنها سخت می شود و در اکثر آنها قوس کف پا ایجاد می‌شود.

 رباط‌های شل در محل پاشنه یا انگشتان باعث پیچ‌خوردگی و جلوی پا نسبت به خارج منحرف می‌شود. این حالت دو طرفه و شایع‌ترین دلیل صاف بودن کف پای کودکان است.

 فشار زیاد روی پا

 اعمال فشار زیاد و مداوم روی پا نیز موجب صافی کف پا می‌شود به عنوان مثال؛ پوشیدن کفش‌های تنگ و پاشنه‌دار به زردپی (آشیل) فشار می آورد و باعث از بین رفتن قوس کف پا می‌شود.

افراد مبتلا به بیماری‌های سیستم عصبی ماهیچه‌ای مانند فلج مغزی و عضلانی به دلیل ضعف عضلانی دچار صافی کف پا می‌شوند. عواملی هم مانند چاقی، دیابت، بارداری، بالا رفتن سن و آسیب‌های وارد به پا باعث فرسودگی رباط‌ها می شود و بتدریج رباط‌ها حمایت قوس کف پا را کم می‌کنند.

علائم بالینی

 صافی کف پای علامت ‌دار به دو صورت قابل انعطاف و سخت تقسیم می‌شود. نوع قابل انعطاف صافی کف پا به گونه‌ای است که در زمان ایستادن، وزن بدن روی پا قرار می‌گیرد و کف پا صاف است و وقتی فرد می‌نشیند قوس کف پا برطرف می‌شود.

کوشانفر گفت: نوع سخت صافی کف پا به گونه‌ای است که قوس کف پا در هرحالت نشسته و یا ایستاده صاف و سخت است.

تشخیص کف پای صاف

 ساده‌ترین روش تشخیص آزمایش جای پای خیس است. به این شکل که کف پا را با آب خیس کنید و در روی یک سطح صاف بایستید. اثری که از پا روی سطح باقی می‌ماند، هر چه کامل‌تر باشد نشان‌دهنده صاف‌تر بودن کف پا است.

کف پای معمولی با قوس زیاد با سطح تماس پیدا نمی‌کند. از جلوی پا به پاشنه خطی رسم کنید. چنانچه پهنای خط با جلوی پا یکی باشد کف پا صاف و اگر خط نصف پهنای جلوی پا باشد، قوس کف پا طبیعی است.

در افرادی که کف پای صاف قابل انعطاف دارند، قوس کف پا را زمانی می‌توان مشاهده کرد که فرد روی انگشتان پا بایستید، ولی در افرادی که کف پای صاف سخت دارند با قرار گرفتن پا روی انگشت نمی‌توان قوس کف پا را مشاهده کرد.

 کفش‌ها را روی میز صاف قرار دهید و از پشت به آنها نگاه کنید. کف پای صاف باعث خوردگی قسمت داخلی پاشنه پا می‌شود و قسمت بالای کفش به سمت داخل پاشنه خمیده می‌شود.

 با پاهای موازی بایستید و از فردی بخواهید از پشت پا شما را نگاه کند. خودتان هم می‌توانید در آینه پاهای خود را نگاه کنید. در حالت عادی فقط انگشتان کوچک پا از پشت قابل رویت است، ولی چنانچه کف پا صاف باشد، انگشت سوم و چهارم پا را نیز می‌توان دید. پاهای صاف به طور معمول به دلیل افتادگی بزرگ‌تر و پهن‌تر از پاهای معمولی هستند.

 اقدامات لازم درمانی

 اقدامات درمان صافی کف پا معمولی به علت نداشتن علائم محافظه‌کارانه است و تشخیص قطعی صافی کف پا تا ۶ سالگی مقدور نیست.

 چنانچه سائیدگی غیرعادی در کفش دیده شود یا در اثر فعالیت فیزیکی درد به وجود آید، اغلب علائم با یک کفی طبی برطرف می شود.

نوع تقویت‌کننده قوس کف پا که در کفش قرار می‌گیرد به نوع تجویز پزشک بستگی دارد. صافی کف پا گاهی اوقات با یک کفی داخل کفش قابل درمان است.

کوشانفر استراحت و پرهیز از فعالیت‌های شدید، برخی ورزش‌های کششی برای کاهش درد کف پا و استفاده از داروهای مسکن غیراستروئیدی مانند ایبوبروفن را نیز برای کاهش درد ناشی از صافی کف پا موثر دانست و گفت: در تشخیص قطعی کف پای صاف اغلب پزشک متخصص کودکان و پزشک جراح ارتوپدی کودکان نیز ابتدا پا و قوزک پا و وضعیت آنها را در زمان ایستادن و راه رفتن بررسی می‌کنند.

 گاهی اوقات صافی کف پا مربوط به قسمت بالائی پا زانو و ران‌ها است که مورد بررسی قرار می‌گیرد و گاهی اوقات آزمایش خون و رادیوگرافی و MRI نیز در صورت لزوم توصیه می‌شود.

درمان صافی کف پا

اگر کودک‌تان، درد و یا مشکلی در راه رفتن ندارد، هیچ درمانی لازم نیست. کودک ممکن است پابرهنه راه برود، بدود و یا بپرد، بدون آن که کف پای صافش بدتر شود. در کودکان بزرگ تر و بالغین، کف پای صاف انعطاف پذیری که درد و یا مشکلی در راه رفتن ندارد، نیازی به درمان ندارد.   اگر شما دارای کف پای صاف انعطاف پذیر هستید و درد دارید، نکات زیر را مد نظر قرار دهید: کفش های مخصوص و کفش هایی که قوس پا را حفظ می کنند، بپوشید. اگر کف پا سفت شده و دردناک می باشد، نیاز به درمان دارد. درمان هم بستگی به علت کف پای صاف دارد. برای پیوستگی قوزک پا، درمان شامل استراحت می باشد. اگر با استراحت، درد کاهش نیابد، عمل جراحی مورد نیاز است. جراحی، آخرین مرحله درمانی برای این افراد می باشد. افرادی که جراحی می کنند، غالبا درد پایشان بهبود می یابد.

در موارد شدید، عمل جراحی ممکن است به صورت ترمیم تاندون و یا پیوستگی برخی مفاصل پا در موقعیت مناسب انجام شود. کف پای صاف در بالغین با استفاده از داروهای ضد درد، اورتوتیک ها (وسایل و تجهیزات حفاظت کننده استخوان) و در بعضی مواقع با عمل جراحی درمان می شود (ارتوتیک ها در شکل مقابل نمایش داده شده اند) ورزش های کششی نیز از آنجایی که تاندون ها را می کشند، ممکن است مفید باشند.