شایعترین علت آن گیر افتادن اعصاب دست است. اعصاب دست در قسمتهای مختلفی گیر می افتند. شایعترین محل گیر افتادگی در مچ دست است. سه عصب مدیان، اولنا و رادیال مسئول حس و حرکت دست می باشند. عصب مدیان از وسط مچ عبور می کند تا به انگشتان برسد.

این قسمت به شکل تونل است و به آن تونل کارپ می گویند. اگر در این تونل به علتی بر روی عصب فشار وارد شود علایمی مثل گزگز و مور مور دستها، سوزش و درد ایجاد می شود و انگشتان خواب رفتگی پیدا می کنند. این حالت ابتدا در شب و ابتدای صبح بیشتر است اما بتدریج با پیشرفت بیماری در روزها نیز خواب رفتگی دیده میشود.

با پیشرفته تر شدن بیماری قدرت انگشتان کمتر شده و عضلات دست لاغر می شوند. عوامل مختلفی در ایجاد این حالت دخالت دارند. حرکات تکراری دست از علل شایع است مثلا افرادی که قالی بافی می کنند به احتمال بیشتری به این حالت مبتلا می شوند. تغییرات هورمونی در طی حاملگی و یائسگی نیز باعث سندرم تونل کارپ می شوند. بیماریهائی مثل دیابت، کم کاری تیروئید، لوپوس و رماتیسم مفصلی باعث بیشتر شدن احتمال سندرم تونل کارپ می شوند.

گاهی علایم باعث بیدار شدن فرد از خواب شده و حرکت دادن دستها باعث تخفیف علایم میگردد. درد بیمار ممکن است به ساعد بازو و شانه نیز بکشد.

 

علت

گزگز و خواب رفتن دست علامت تنوع گسترده ای از بیماری ها یا اختلالات است که یا جریان خون را محدود می کنند یا به عصب ها آسیب وارد می کنند. خواب رفتن انگشتان دست بطور موقت می تواند ناشی از هر فعالیتی  مثل فعالیت های حرکتی ظریف (نقاشی کردن)، حرکت مکرر و اشتباه خوابیدن بر روی یک دست باشد که باعث ایجاد فشار زیاد بر یک یا چند عصب می شود. گزگز دست و یا گزگز مچ دست یا کف دست همچنین ناشی از بیماری های مثل سندروم تونل کارپال، بیماری تخریب دیسک  در ستون فقرات گردن و اسپرز استخوان است که باعث فشرده شدن یک عصب خاص می شود. گزگز مچ و کف دست می تواند شامل بی حسی  دست یا کرختی انگشتان هم شود. بی حسی انگشت کوچک و انگشت حلقه در پشت و کف دست می تواند ناشی از گیر افتادن یا فشرده شدن عصب زند زیرین در بازو باشد که  احتمالا به دلیل مشکلات مفصل آرنج است با این حال، عصب زند زبرین همچنین در ناحیه شانه، استخوان ترقوه یا مچ دست نیز فشرده می شود. گزگز و مورمور شدن دست در ناحیه انگشت شست، سبابه و نیمی از انگشت حلقه تا حدود زیادی  به دلیل مشکلات عصب میانی است و با سندروم تونل کارپال بوجود می آید.

علائم

سندروم تونل کارپال معمولاً به تدریج ایجاد می‌شود و علائمی همچون احساس سوزش، خارش، مور مور شدن یا گزگز دست، بی حسی انگشتان دست یا کف دست دارد. گاهی اوقات این علائم در شب بیشتر احساس می‌شود و اشخاص با بروز علائم در خواب، بیدار می‌شوند. بسیاری از افراد احساس می‌کنند که لازم است برای خلاص شدن از این علائم دست‌های خود را تکان بدهند.

علائم گزگز و خواب رفتن دست از قرار زیر است:

  • احساس سوزش کف دست
  • سرد شدن دست ها یا انگشت ها
  • احساس درد در دست، انگشت یا بازو
  • افزایش کرختی و بی حسی دست در حین تایپ کردن یا نوشتن
  • احساس خارش
  • گرفتگی عضلانی
  • گردن درد
  • احساس سوزن سوزن شدن دست
  • جوش زدن
  • حساسیت لمسی
  • انقباض

علائم همراه با گزگز

درد منتشر بدن: این درد در سراسر بدن حس می‌شود، اما گاهی در ناحیه‌های مشخصی مانند کمر یا گردن شدت بیشتری می‌یابد. این درد معمولاً مداوم است، اگرچه گاهی اوقات شدیدتر یا ملایم‌تر می‌شود. درد فیبرومیالژیا از نوع سوزشی، خنجری، تیر کشنده و تیز و گاهی به صورت خواب رفتن و گزگز دست و پا است.

درمان

در ادامه راه و روش های درمان گزگز، بی حسی، مورمور، سوزن سوزن شدن و خواب رفتن دست آورده شده است.

7897-300x200

دارو و تزریق

در موارد خاص، داروهای متعددی می توانند باعث تسکین درد، التهاب و خواب رفتن دست ناشی از سندروم تونل کارپال شوند. داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی مثل آسپرین، ایبوپروفن و داروهای مسکن غیزتجویزی دیگر باعث تسکین علائم از جمله گزگز و مور مور دست به صورت کوتاه مدت یا علائم ناشی از فعالیت سنگین می شوند. داروهای ادرار آور باعث کاهش التهاب می شوند. کورتیکواستروئیدها یا داروی لیدوکائین به منظور کاهش فشار بر روی عصب میانی و تسکین فوری و موقتی علائم خفیف تا متوسط به صورت مستقیم تزریق می شوند یا به صورت خوراکی مورد استفاده قرار می گیرند. (توجه: افراد مبتلا به دیابت یا افرادی که در معرض ابتلا به دیابت هستند باید به این مساله توجه داشته باشند که استفاده طولانی مدت از داروهای کورتیکواستروئید باعث ایجاد مشکل در تنظیم سطوح انسولین می شود. داروهای کورتیکواستروئید نباید بدون تجویز پزشک مصرف شوند). علاوه بر این، برخی از مطالعات نشان می دهند که مکمل های ویتامین B6 (پیریدوکسین) باعث تسکین علائمی چون  بی حسی و گزگز دست و مچ دست می شوند.

پزشک یک داروی کورتیکواستروئید مثل کورتیزون را برای کاهش درد و گزگز و سوزن سوزن شدن دست تزریق می کند. داروهای کورتیکواستروئید باعث کاهش التهاب و ورم می شوند و در نتیجه فشار بر روی عصب میانی کاهش پیدا می کنند. در درمان گزگز و مور مور شدن دست، داروهای کورتیکواستروئید خوراکی کارایی و تاثیرگذاری داروهای کورتیکواستروئید تزریقی را ندارند.

 

مچ بند

مچ بند طبی آتل دار مچ دست شما را در حین خواب بی حرکت نگه می دارد و باعث تسکین علائم گزگز دست و خواب رفتن انگشتان دست می شود. مور مور، گزگز، خواب رفتن دست در حاملگی، مچ بد طبی آتل دار در شب انتخاب خوبی است. مچ بندهای آتل دار در دو نوع سفت و نرم در بازار موجود هستند، اما مچ بندهای آتل دار نرم را بهتر می توانید پیدا کنید. اغلب این مچ بندها کارایی مشابهی دارند، اما با قیمت های متنوعی به بازار عرضه شده اند.مچ بندی را برای خود انتخاب کنید که مخصوصا برای بیماری و علت گزگز مچ دست شما طراحی شده است، زیرا بستن و سفت کردن این مچ بند به شکل صحیح  و با توجه به وضعیت شما راحت تر است. مچ بندهای چندکاربرده از فابریک انعطاف پذیر ساخته شده اند و قسمت داخلی سفتی دارند.

فیزیوتراپی

بسته به علت گزگز مچ دست و کرختی دست های شما، برنامه فیزیوتراپی شامل موارد زیر می شود:

  • آموزش تغییر وضعیت مچ دست (خودداری از خم کردن مچ در یک وضعیت برای مدتی طولانی به منظور جلوگیری از خواب رفتن دست)
  • وضعیت صحیح گردن و قسمت بالای کمر (خودداری از قرار گرفتن سر جلوتر از بدن یا خمیده خمیده راه رفتن به منظور جلوگیری از گزگز دست، مورمور شدن و سوزن سوزن شدن دست)
  • استفاده ایمن از ابزارها و لوازم تیز در صورتی که تغییر حواس مانند بی حسی دست یکی از علائم این مشکل باشد
  • انجام حرکات کششی در طول کار یا فعالیت های روزمره

حرکات ورزشی به منظور افزایش استحکام عضلات دست، انگشتان و ساعد و در بعضی از موارد بالاتند و عضلات پشت

  • حرکات کششی به منظور بهبود انعطاف پذیری مچ،دست و انگشتان
  • استفاده از گرمادرمانی/ سرمادرمانی برای تسکین درد و سوزش دست
  • استفاده از مچ بند آتل دار شبانه برای کاهش ناراحتی در شب وو در صبح هنگام بیدار شدن از خواب

 

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)