درد شانه
مفصل شانه پیچیده‌ترین مفصل بدن است. این پدیدهٔ عجیب شاهکار زیست مکانیکی و هنر حرکات است.

- چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
- دست را نمی‌توان بالای سر برد.
- شانه را نمی‌‌توان تکان داد.
- احساس شبیه خارج‌شدن شانه از جای خود وجود دارد.

487

مفصل شانه پیچیده‌ترین مفصل بدن است. این پدیدهٔ عجیب شاهکار زیست مکانیکی و هنر حرکات است.
لااقل یک چیز در مورد شانه واضح است: تا جائی که دچار ناتوانی شود، عدم درمان را تحمل می‌کند. و متأسفانه از کار افتادن آن معمولاً دردناک است.
یکی از شایع‌ترین علل درد شانه التهاب وترهای اطراف مفصل آن است. التهاب وتر بیشتر در اثر کار زیاد آن روی می‌دهد. وقتی کاری مثل اره‌کشیدن یا ورزش گلف می‌کنید، وترهای شانه‌ بر روی استخوان سائیده شده و به تحریک و درد آن منجر می‌گردد.
التهاب کیسهٔ زلالی مفصل هم، که به اندازهٔ التهاب وترها ایجاد درد شانه می‌کند، در اثر کار زیاد روی می‌‌دهد. اما شروع آن به‌صورت گسترده‌تری است. کیسهٔ نرمی در مفصل برای کاهش اصطکاک آن است، که تورم آن ایجاد درد می‌کند.
اگر به‌هنگام بالا بردن دست احساس درد در شانه می‌کنید، ممکن است علت آن رسوب کلسیم در آنجا باشد. این رسوب در زیر وتری در مفصل تیغهٔ شانه با استخوان چنبر تشکیل می‌شود.
گاهی درد شانه در اثر یک حادثه روی می‌دهد. افتادن ممکن است باعث در رفتن شانه شود، که بازو را از مفصل خود با استخوان کتف خارج می‌کند. شکستگی استخوان بازو گاهی وتر حرکت‌دهندهٔ بازو را پاره می‌کند. اگر این پارگی با عمل جراحی ترمیم نشود، ممکن است باعث گرفتاری شانه برای تمام عمر گردد.

درد شانه
هر درد شانه در اثر حادثه باید فوراً توسط پزشک درمان شود. پزشک بعضی در رفتگی‌ها را به‌آسانی جا می‌اندازد. موارد شدیدتر آن باید با جراحی درمان شود.
اگر درد شانه در اثر کار زیاد باشد، نکات زیر به رفع آن کمک می‌کند.
شانه را استراحت بدهید. اگر شانهٔ شما بعد از انجام کار تکراری دچار درد می‌شود، سعی کنید طرز انجام کار را عوض کنید. یا در فاصلهٔ کار به شانه استراحتی بدهید.

ورزش را به‌طور کامل ترک نکنید مثلاً اگر گلف بازی می‌کنید، چند روز به‌جای آن دوچرخه‌سواری کنید.
آن را خنک کنید. با اولین آزردگی شانه کیسه‌ای یخ را چندبار در روز، و هر بار کمتر از ۲۰ دقیقه، روی آن بگذارید. یخ ناحیهٔ آزرده را بی‌حس کرده و تورم و التهاب آن را کاهش می‌ٔهد.
آن را گرم کنید.

بعد سه روز یخ‌گذاشتن و کم شدن درد، چندبار در روز، هر بار بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه، گرمای مرطوب به آن بدهید. گرما جریان خون را در ناحیهٔ آسیب دیده بیشتر می‌کند. حتی ریزش آب‌گرم در هنگان دوش گرفتن مؤثر است.
دارو بخورید. خوردن داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی مشکل را درمان نمی‌کند، ولی درد را موقتاً تسکین می‌دهد.
نزد پزشک بروید. اگر بعد از چند روز درد شانه از بین نرود، یا مرتباً به آن آسیب وارد می‌آید، نزد پزشک بروید تا او درمان فراصوتی، استروئیدی، یا جراحی را توصیه کند. یک تزریق داروی استروئید با بی‌حسی موضعی در مفصل می‌تواند تا یک سال درد را آرام کند. مدت تسکین درد بستگی به فعالیت شانه دارد. اگر به‌کار خود برگردید و دوباره شانه را زیاد به‌کار بگیرید، درد ظرف چند هفته باز می‌گردد.
در برخی افراد، عمل جراحی تراشیدن تکه‌ای استخوان که بر وتر فشار می‌آورد لازم می‌شود. بعضی دیگر نیاز به ترمیم وتر گردانندهٔ بازو دارند.
تقویت شانه. اگر درد شانه مکرر است تقویت ماهیچه‌ها و وترهای آن را احتمالاً مفید خواهد بود. هفت ورزش زیر به این کار کمک خواهد کرد.
۱. به شکم بر روی تخت یا میز محکمی دراز بکشید و دست‌ها را از دو طرف آویزان کنید. در کف هر دست یک وزنهٔ نیم‌کیلوئی گرفته و پشت دست را به طرف خود بگیرید. حالا وزنه‌ها را تا سطح چشم‌ها بالا بیاورید. این کار را ۸ تا ۱۲ تکرار کنید.
۲. صاف بایستید و در هر دست وزنه‌ای نیم‌کیلوئی بگیرید. شانه‌‌‌ها را به طرف گوش‌ها بالا بکشید.

سپس شانه‌ها را به عقب کشیده و به‌هم نزدیک کنید. شانه‌ها را آزاد کرده و این کار را ۸ تا ۱۲ بار تکرار کنید.
۳. به پشت دراز بکشید و دست چپ را بالای سر روی دست راست بگذارید. با دست چپ دست راست را به آرامی به‌طرف گوش چپ بکشید.

با دست راست کمی مقاومت کنید. این کار را ۸ تا ۱۲ بار تکرار کرده و سپس با دست دیگر انجام دهید.
۴. بر لبهٔ صندلی محکمی نشسته و با دست‌هایتان صندلی را در دو طرف پاها بگیرید. حالا سعی کنید خود را از روی صندلی بلند کنید. این کار را ۸ تا ۱۲ بار تکرار کنید.
۵. روی طرف چپ بدن دراز بکشید. آرنج راست را روی طرف راست بدن گذاشته و آن را ۹۰ درجه خم کنید. وزنه‌ای نیم‌کیلوئی را در دست راست گرفته و روی شکم بگذارید. حالا آرنج را محکم نگاه دارید و سعی کنید تا آنجا که می‌‌توانید وزنه را بلند کنید. دست را رها کرده و ۸ تا ۱۲ بار تکرار کنید. همین ورزش را با دست دیگر هم انجام دهید.
۶. بایستید و وزنه‌ای نیم‌کیلوئی در هر دست بگیرید. در حالی که دست‌ها را به‌‌دور خود می‌چرخانید، آنها را تا جائی که امکان دارد از دو طرف بلند کنید. دست‌ها را رها کرده و ۸ تا ۱۲ بار تکرار کنید.
۷. به شکم روی میز محکمی دراز بکشید، به‌طوری که شانه‌ها و بازوها روی میز و ساعدها از میز آویزان باشند. در هر دست وزنه‌ای نیم‌کیلوئی گرفته و دست‌ها را تا سطح میز بالا بیاورید. این کار را نیز ۸ تا ۱۲ تکرار کنید.

علائم

درد و خشکی مداوم  در مفصل شانه دو مورد از علائم اصلی بیماری شانه منجمد هستند. خشکی شانه باعث می شود که شما نتوانید حرکات نرمال شانه خود را به طور کامل انجام دهید. با وجود این بیماری، انجام کارهای روزمره برای شما به دلیل وجود خشکی و درد شانه دشوار می شود که از جمله این کارها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • حمام رفتن
  • لباس پوشیدن
  • رانندگی کردن
  • خواب آرام و راحت

درد و خشکی شانه می تواند خفیف باشند و با فعالیت های روزمره تفاوت کمی وجود داشته باشد یا شدید باشند، به طوری که اصلا نمی توان شانه را حرکت داد. در صورتی که احساس می کنید به بیماری شانه منجمد مبتلا شده اید و خشکی و درد شانه مداوم دارید که باعث محدودیت حرکتی می شود، به پزشک مراجعه کنید. علائم درد و خشکی شانه معمولا به تدریج  در عرض چند ماه تا چند سال شدت پیدا کند. این بیماری سه مرحله مجزا دارد، اما گاهی اوقات به سختی می توان آنها را تشخیص داد. علائم برای هر فرد متغیر است، مراحل بیماری بصورت ذیل می باشد:

  1. در طول مرحله اول، که اغلب مرحله “در حال انجماد” نامیده می شود، شما شروع به حس کردن درد  شانه می کنید و وقتی می خواهید چیزی را بردارید درد شانه شدیدی پیدا می کند. این نوع درد اغلب در شب و وقتی بر روی قسمت آسیب دیده می خوابید شدت پیدا می کند. این مرحله اغلب بین دو تا نه ماه طول می کشد.
  2. مرحله دوم، اغلب  مرحله “منجمد” نامیده می شود. شدیدا احساس خشکی شانه می کنید، اما درد شانه معمولا شدت پیدا نمی کند و حتی کاهش پیدا می کند. عضلات شانه شما به آرامی فرسوده می شود، زیرا مورد استفاده قرار نمی گیرند. این مرحله معمولا بین ۴ تا  ۱۲ ماه طول می کشد.
  3. مرحله سوم، مرحله “آب شدن” نام دارد. در طول این دوره، شما به تدریج می توانید بعضی از حرکات شانه خود را دوباره انجام دهید و حس خشکی شانه کمتر می شود. درد شانه شما کم کم کاهش پیدا می کند، اگر چه گاهی اوقات با کاهش سفتی دوباره می گردد. در این دوره نمی توان به طور کامل تمامی حرکات شانه را دوباره انجام دهید، اما می توانید کارهای بیشتری را انجام دهید. این مرحله بین پنج ماه تا چندین سال طول می کشد.

تشخیص

پزشکان بیشتر براساس علائم (درد و خشکی شانه) و نشانه ها و معاینه می توانند این بیماری را تشخیص دهند. شدت  این بیماری بر اساس یک آزمایش ابتدایی تعیین می شود. در این آزمایش پزشک قسمت های مشخصی از بازو، کتف و شانه را فشار و حرکت می دهد. مشکلات ساختاری تنها با کمک آزمایشات تصویربرداری مثل تصویر برداری با اشعه ایکس یا ام آر ای قابل تشخیص است. تصویر برداری با اشعه ایکس نوعی تابش الکترومغناطیسی است که در سفت ترین اشیا نفوذ می کنند تا از فضای داخلی شی تصاویری را بگیرد. در روش تصویر برداری ام آر ای برای گرفتن تصاویری از بافت های نرم داخل بدن انسان از سیگنال های مغناطیسی استفاده می شود.

درمان

درمان های خشکی شانه اغلب بدون جراحی بوده و در مورد اکثر بیماران نیز به خوبی عمل می کند و باعث کاهش درد شانه و دیگر علائم می شود.

درمان های اولیه: با قرار دادن کمپرس یخ بر روی شانه به مدت ۱۵ دقیقه برای چندین مرتبه در هر روز به کاهش درد شانه کمک می کند. در صورتی  که به فیزیوتراپیست مراجعه کردید، حرکات ورزشی را می توانید در خانه انجام دهید تا خشکی شانه کمتر شود. متخصص فیزیوتراپی دستورالعمل هایی را در مورد نوع ورزش هایی که باید انجام دهید، تعداد دفعاتی که باید آنها را انجام دهید و شدت حرکات ارائه می کند. اغلب افراد مبتلا به شانه منجمد می توانند بدون جراحی بیماری خود را بهبود ببخشند.

داروهای مسکن:در صورتی که احساس درد کتف، بازو و شانه را می کنید، ممکن است پزشک برای شما داروهای مسکن مانند پاراستامول، ترکیبی از پاراستامول و کدئین یا داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی تجویز کند. بعضی از داروهای مسکن مانند پاراستامول و ایبوپروفن بدون نسخه نیز قابل تهیه می باشند. همیشه از دستورالعمل های نوشته شده بر روی جعبه دارو پیروی کنید و دارو را به میزان توصیه شده مصرف کنید. دارو ها به منظور کاهش علائم درد و خشکی شانه برای شما تجویز می شود تا بتوانید حرکات ورزشی و نرمشی را که پزشک برای درمان برایتان تجویز کرده است را انجام دهید. مصرف داروهای مسکن، مخصوصا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی در بلند مدت باعث افزایش احتمال عوارض جانبی می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد دارو و عوارض جانبی بروشوری که در داخل جعبه دارو قرار دارد را مطالعه کنید.

تزریق کورتیکواستروئید:در صورتی داروهای مسکن برای تسکین درد و خشکی شانه شما تاثیرگذار نبودند، می توانید کورتیکواستروئید را در مفصل شانه خود تزریق کنید. کورتیکواستروئیدها داروهایی هستند که به کاهش درد شانه و التهاب آن کمک می کنند. این داروها با بیهوشی موضعی تزریق می شوند. این تزریقات باعث تسکین درد بازو و کتف و بهبود خشکی شانه می شوند. با این حال، این داروها بیماری را درمان نمی کنند و علائم شما به تدریج باز می گرند. تزریقات کورتیکواستروئید وقتی در شانه دردی احساس نمی کنید و فقط خشکی عضله و ماهیچه شانه وجود دارد، مورد استفاده قرار نمی گیرند. تزریق بیش از حد کورتیکواستروئیدها باعث آسیب وارد شدن به شانه می شوند و این تزریقات اغلب با گذشت زمان کارایی خود را از دست می دهند، بنابراین پزشک شما توصیه می کند که بیش از سه بار کورتیکواستروئید تزریق نشود. حداقل فاصله بین هر بار تزریق کورتیکواستروئید باید بین سه تا چهار هفته باشد.

حرکات ورزشی مخصوص شانه: در صورتی که به بیماری شانه منجمد دچار شده اید، باید با انجام حرکات کششی نرم و منظم مفصل شانه خود را به حرکت در آورید. عدم استفاده از شانه باعث تشدید خشکی شانه و درد می شوند، بنابراین باید مطابق معمول آن را مورد استفاده قرار دهید. با این حال، در صورتی که خشکی شانه شما شدید است و انجام حرکات ورزشی برای شما دشوار می شود. پزشک یا فیزیوتراپیست برای شما چند حرکت ورزشی ساده را ارائه می کند که به شانه آسیب وارد نمی کنند و  هر روز  در خانه باید  انجام دهید. در ادامه نمونه هایی از چند حرکت ورزشی مناسب برای افراد مبتلا به خشکی شانه ارائه شده است:

  • چرخش خارجی: (کشش غیرفعال) بر روی درگاه در بایستید و بازوی آسیب دیده خود را ۹۰ درجه خم کنید تا به چهارچوب در برسد. دست خود را در سرجای خود نگه دارید و بدن خود را مطابق شکل بچرخانید. به مدت ۳۰ ثانیه در این وضعیت باقی بمانید. عضلات خود را شل کنید و حرکت را مجددا تکرار نمایید. این حرکت باعث می شود با تقویت عضلات، خشکی شانه نیز کاهش پیدا کند.
  • خم شدن به جلو: وضعیت تاق باز به پشت به خوابید به طوری که پاهای شما صاف باشد. از دست آسیب ندیده خود برای بالا بردن دست آسیب دیده در بالا سر تا زمانی که یک کشش نرم را احساس کردید، استفاده کنید. به مدت ۱۵ ثانیه در این وضعیت باقی بمانید و به آهستگی به وضعیت اولیه خود برگردد. عضلات خود را شل کنید و حرکت را مجددا تکرار نمایید. با کاهش خشکی شانه به تدریج می توانید بازو وکتف را راحت تر حرکت دهید و در نتیجه درد هم کمتر می شود.
  • کشش متقاطع بازو: به آرامی یک بازو را در راستای سینه در زیر چانه بدون وارد کردن درد تا حد امکان بکشید. به مدت ۳۰ ثانیه در این وضعیت باقی بمانید. عضلات خود را شل کنید و حرکت را مجددا تکرار کنید.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپیست برای حفظ حرکات و انعطاف پذیری شانه شما از روش های مختلفی استفاده می کند. در صورتی که به فیزیوتراپیست مراجعه کنید، روش های درمان درد و خشکی شانه زیر برای شما انجام می گیرد:

  • حرکات کششی که برای حرکت مفصل در تمامی جهات از روش های مخصوصی استفاده می کنند
  • ماساژ
  • گرما درمانی یا کمپرس یخ

 روش های درمانی دیگر مانند تحریک الکتریکی اعصاب یا طب سوزنی در درمان بیماری شانه منجمد نیز موثر هستند.

جراحی

در صورتی فیزیوتراپی به بهبود وضعیت شما کمک نکرد، جراحی توصیه می شود. پزشک به شما داروی بیهوشی تزریق می کند و جراحی آرتروسکوپی را انجام می دهد.در این نوع  جراحی یک برش کوچک در شانه ایجاد می شود و برای برداشتن بافت جای زخم یا آزادسازی آن از دوربین استفاده می شود تا دامنه حرکتی شانه افزایش پیدا کند. در صورتی که بیماری خشکی شانه شما ناشی از آسیب دیدگی است، موفقیت جراحی با انجام گرفتن آن در عرض چند هفته پس از آسیب دیدگی بیشتر خواهد بود. پس از جراحی برای بهبودی حداقل باید یک روز را در بیمارستان اقامت داشته باشد. بخیه ها به احتمال زیاد پس از ۱۰ روز جدا می شود. اغلب بیماران پس از گذشت سه ماه از جراحی می توانند فعالیت ها و حرکات معمول خود را از سر بگیرند و درد شانه و خشکی شانه آنها کاهش پیدا می کند.

درد و خشکی شانه می تواند در شانه راست و یا چپ بروز پیدا کند. درد شانه ممکن است همراه با درد کتف و بازو همراه باشد. این علائم ناشی از بیماری شانه منجمد می باشد که معمولا با درمانهای بدون جراحی بهبود پیدا می کند و فقط تعداد کمی از بیماران نیاز به درمان جراحی پیدا می کنند

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)