خار پاشنه (Heel Spur) عبارت است از به وجود آمدن یک زایده استخوانی در پاشنه پا که باعث درد و مشکل در راه رفتن می شود. علت این بیماری می تواند وارد آمدن فشار یا آسیب به بافت پاشنه پا باشد، که منجر به التهاب و استخوانی شدن رباط های کف پا شود.

▪ علایم شایع

علائم خار پاشنه پا این بیماری درد کف پا و پاشنه پا به صورت خود به خودی یا در اثر فشار آوردن به پاشنه و کف پاست. همچنین این بیماری می تواند گاها بدون هیچ گونه علامتی باشد.

▪ عوامل افزایش دهنده خطر

از عواملی که باعث پدید آمدن خار پاشنه پا می شود، می توان از دویدن یا ایستادن به مدت طولانی و چاقی را نام برد. این حالت در موارد معدودی هم در اثر راه رفتن زیاد به وجود می آید.

▪ پیشگیری

برای پیشگیری از به وجود آمدن این عارضه باید از انجام فعالیت هایی که باعث وارد آمدن فشار مداوم به پا می شوند، خودداری کنید. کفشی بپوشید که در قسمت پاشنه یک بالشتک پلاستیکی یا نمدی داشته باشد. همچنین می توانید از کفی های طبی مناسب در کف کفش خود استفاده نمایید. نهایتا هر چقدر که می توانید روی پاشنه پا فشار نیاورید، خصوصا در اوایل درمان خار پاشنه پا.

 230px-Male_Right_Foot_1

▪ عواقب

خار پاشنه معمولا با درمان محافظه کارانه قابل معالجه است . درمان های موثری برای این بیماری موجود است که بهترین آنها استفاده از شوک ویوتراپی می باشد. شوک ویو با استفاده از امواج مافوق صوت (Ultra Sonic) درمان موثری را جهت رفع این عارضه ارایه می دهد. اگر درمان های محافظه کارانه موفقیت آمیز نبود، خار پاشنه را غالبا می توان با جراحی معالجه کرد. از عوارض این بیماری به وجود آمدن مشکلاتی در قسمت پایین کمر یا زانو به دلیل لنگیدن مداوم است.

▪ درمان

همان طور که گفته شد، بهترین راه درمان این عارضه استفاده از شوک ویو می باشد. از جمله راه های کاهش درد خار پاشنه این است که یک کفی مناسب در کفش خود بگذارید تا فشار روی پاشنه کم شود. از وسیله مناسب حفظ قوس کف پا یا قالب مناسب کف پای تان استفاده کنید. ندرتا جراحی برای در آوردن خار پاشنه ، به جز در مواردی که درد حاد وجود دارد، تجویز می شود. روی ناحیه دردناک کمپرس سرد یا کیسه یخ سه، چهار بار در روز هر بار به مدت ۱۵ ۱۰ دقیقه بگذارید. همچنین برای برطرف کردن درد خفیف ، می توان از داروهایی مثل استامینوفن یا آسپیرین استفاده کرد. تزریق استرویید به درون ناحیه ملتهب برای کاهش التهاب نیز گاها موثر می باشد.

▪ رژیم غذایی

جهت بهبود این عارضه رژیم غذایی خاصی توصیه نمی شود، مگر اینکه اضافه وزن داشته باشید. در این صورت ، باید وزن خود را کم کنید تا از فشار وارده به کف پا کم شود.

علت

خار پاشنه و درد پاشنه پا عمدتا ناشی از عوامل زیر است:

  • ایستادن های طولانی مدت
  • استفاده ازکفش های سخت بروی سطوح ناهموار
  • پوشیدن کفش های نامناسب: کفش های نامناسب کفش هایی هستند که اولویت انتخاب آنها از روی ظاهر باشد. کفش مناسب باید دارای خصوصیات زیر باشد:
  1. داشتن محافظ برای ناحیه کمان پا
  2. تخت نبودن کفش
  3. به راحتی از پا در نیاید.
  4. باعث خم شدن ناحیه توپکی شکل پا نشود.
  5. این کفش های دارای یک پد باشند و روی سطوح ناهموار قابل استفاده باشند.

 

  1. فشارهای مکررکمبود ویتامین سی
  • تغییر و افزایش فعالیت ها
  • اضافه وزن
  • از بین رفتن چربی پا با افزایش سن
  •  آسیب دیدگی
  • دیابت داشته باشید: اگرچه پزشکان موفق به یافتن دلیل آن نشده‌اند، اما التهاب رباط کف پا و خار پاشنه غالباً بیشتر در بیماران مبتلا به دیابت رخ می‌دهد.
  • آرتروز داشته باشید: برخی گونه‌های آرتروز باعث التهاب تاندون‌های زیر پا و در نتیجه التهاب رباط کف پا و درد پاشنه پا می‌شوند.
  • خارپاشنه در بارداری: افزایش وزن و ورم همراه با بارداری موجب آسودگی بیشتر رباط‌ها (لیگامان ها) می‌شوند و در نتیجه التهاب و مشکلات مکانیکی بیماری بروز می‌یابد.
  • عضله‌های کمان پای ضعیف داشته باشید:  در نتیجه خستگی عضلانی موجب وارد شدن فشار بیش از اندازه به رباط کف پا و در نتیجه آسیب دیدن آن با بروز التهاب می‌شود.

ممکن است انتخاب درمان خار پاشنه پا از بین درمان های متععدی که برای آن وجود دارد مشکل باشد. اما این مقاله به شما در مورد انتخاب این درمان ها، نحوه انجام آنها و معایب و نواقص آن کمک میکند. تعدادی از این روش های درمانی آسان هستند و درمرحله اول قبل از انتخاب روش های پیچیده تر دیگر نتیجه بخش می باشند.

تشخیص

فیزیوتراپیست یا پزشک ورزشی بر مبنای علائم خار پاشنه، سوابق پزشکی و معاینه بالینی التهاب رباط کف پا و خارپاشنه را تشخیص می‌دهد. آنان پس از مطمئن شدن از وجود این دو عارضه بررسی خواهند کرد که چرا شما مستعد مبتلا شدن به این بیماری هستید و سپس برنامه درمانی را برای کاهش احتمال حمله‌های آتی تدوین می‌کنند. رادیوگرافی رسوب املاح کلسیم یا وجود استخوان را درون رباط کف پا یا به صورت زائده‌ای متصل به کالکانئوس (استخوان پاشنه) نشان خواهد داد که از آن با اصطلاح خار پاشنه یاد می‌شود. از سونوگرافی و ام.آر.آی. برای تعیین پارگی‌های رباط کف پا، التهاب یا رسوب کلسیم و وجود این بیماری استفاده می‌شود. ممکن است در آزمایش‌های آسیب‌شناختی(شامل غربالگری آنتی‌ژنHLA B27) ابتلا به اسپوندیلوآرتروپاتی تشخیص داده شود که علائمی مشابه به التهاب رباط کف پا دارد.

درمان 

استراحت: از ایجاد فشار برروی پا مخصوصا در مراحل اولیه بروز خارپاشنه پا تا جاییکه امکان دارد خودداری کنید و برای کاهش درد پاشنه پا رعایت کردن این مسئله بسیارمهم است. ایجاد فشار زیاد یکی از اصلی ترین مواردی است که میتواند منجر به ایجاد خارپاشنه شود.

استفاده از آتل در شب: آتل شبانه وسیله ای است که درهنگام شب استفاده میشود و از پلاستیک ساخته شده است این وسیله توسط نوارهایی به پا متصل میشود و مچ پا در موقعیت ثابت قرار میگیرد. قرار گرفتن مچ در این موقعیت ثابت میتواند این اطمینان را حاصل کند که کف پا در هنگام شب کشش پیدا میکند این آتل ها از ایجاد تاثیرات منفی ناشی از ریلکس و آرام شدن روی کف پا وهمچنین از بروز درد خار پاشنه پا در هنگام صبح بعد از برخاستن از خواب جلوگیری میکند. معمولا این آتل ها قبل از رسیدن به نتیجه مطلوب باید ۲تا ۳ماه پوشیده شوند. آتل ها مانند آنچه در شکل زیر می بینید هستند:

کفش مخصوص

یکی از موثرترین روش های درمان خار پاشنه استفاده ازکفی و کفش طبی است.

پوشیدن کفش طبی و مناسب یکی از نکاتی است که می توان برای درمان خارپاشنه انجام داد. کفش باید نرم باشد و جای کافی برای انگشتان داشته باشد تابتواند از پا و مچ محافظت کند؛ همچنین پاشنه کفش هم میتواند موثرباشد و از ایجاد فشار بر روی کف پا جلوگیری کند. کفش مناسب کفشی است که شما بتوانید به صورت طبیعی با آن راحت بروید کفش هایی که دارای پاشنه های سخت هستند مانند کفش های مخصوص کوه نوردی یا کفش های دارای پاشنه استیل میتوانند باعث درد پاشنه پا و تشدید درد خار پاشنه پا شوند پس باید از پوشیدن این کفش ها جلوگیری کنید.

کفی و پد

موارد زیادی در مورد به کار بردن کفی و پد و رابطه آن در درمان درد پاشنه پا و خارپاشنه پا گفته شده است. ایستادن های نامناسب بروی پا یکی از مواردی است که میتواند باعث ایجاد خارپاشنه شود و استفاده از کفی و پد میتواند از ایجاد این عارضه جلوگیری کند. مخصوصا در مراحل اولیه بروز خار پاشنه پا به کاربردن کفی وپد بسیار موثراست و میتواند باعث حفاظت از پا شود. (مانند آنچه در شکل زیر مشاهده می فرمائید.)

به کاربردن یخ

استفاده از یخ به تنهایی نمیتواند در درمان خار پاشنه پا موثرباشد اما توصیه میشود که یخ را همراه با درمان های دیگری مانند درمان فیزیوتراپی خار پاشنه پا انجام دهید این روش معمولا برای کاهش التهابات موثراست و باعث تحریک جریان خون میشود. این روش اغلب در مراحل اولیه درمان موثراست به کاربردن یخ میتواند با استفاده از کمپرس های یخ دریک حوله،یا بطری ها ی نوشابه یخ زده انجام شود. دقت کنید که کمپرس یخ را مستقیم برروی پوست استفاده نکنید. انجام این کار باعث سوختگی پوست میشود برای تاثیر بیشتر این روش از یخ برای مدت زمان ۳تا ۴مرتبه در یک روز استفاده کنید.

مصرف مسکن

مصرف مسکن میتواند باعث کاهش درد ناشی از خارپاشنه پا شود، اما مصرف آن در همه موارد توصیه نمیشود. مراقب باشید که برای انجام تمرین ورزشی و کاهش و درمان درد کف پا و پاشنه پا از مسکن استفاده نکنید، چون انجام ورزش میتواند منجر به آسیب دیدگی بیشتر شود تعدادی از مسکن ها دارای اثرات ضد التهابی هستند که به آن ها مسکن های ضدالتهاب بدون استروئید گفته میشود مانند ایبوپروفن.

شاک ویو: این روش درمانی از امواج صوتی استفاده میکند، که برروی پاشنه پا فرستاده میشود این امواج صوتی دارای انرژی بالایی است و باعث تحریک تاندون ها میشود. با تحریک بافت ها التهابات کاهش میابد و خار پاشنه پا بهبود میابد. برای درمان معمولا ۴ تا ۸ به طور مرتب باید از این روش استفاده کرد.

تزریق

کورتیزون ساخته شده شبیه به استروئیدی است که دربدن به صورت طبیعی ساخته میشود استروئید زمانیکه بدن تحت فشار است ساخته میشود و اثر ضدالتهابی دارد. نوع مصنوعی این ماده بوسیله ورزشکاران و برای درمان التهابات تاندون مانند تاندون های کف پا و تاندون آشیل استفاده می شود. این تزریق به صورت مستقیم در ناحیه کف پا انجام می شود زمانیکه تزریق در بالای خار پاشنه پا نزدیک به استخوان انجام می شود دردناک است بعد از انجام تزریق بیمار باید برای جلوگیری از آسیب دیدگی بافت های اطراف پاشنه استراحت کند. بعد از انجام تزریق بلافاصله درد را کاهش میدهد یکی از مشکلات تزریق کورتیکواستروئید ضعیف کردن تاندون ها است همچنین تاثیرات شدیدتری را می تواند به همراه داشته باشد.

 

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)