دلایل ایجاد و عوامل تشدید کننده دندان درد

پوسیدگی دندان

علت پوسیده شدن دندان، باکتری هایی است که در پلاک دندان رشد می کنند. این نوع باکتری به مینای دندان چسبیده و شکر و نشاسته -موجود در مواد غذایی باقی مانده بین دندان را به اسید تبدیل می کند و اسید ایجاد شده، مواد معدنی لایه محافظ دندان را در خود حل می کند.
عوارض ناشی از پوسیدگی دندان پدید آمدن لکه، نقاط دردناک و سوراخ شدن لایه بیرونی دندان است که با پیشروی پوسیدگی به لایه میانی، باعث التهاب و درد دندان می شود.

التهاب پالپ دندان

این نوع التهاب زمانی اتفاق می افتد که پالپ دندان (مغز دندان که شامل رگها و عصب ها است) ملتهب شود و با فشاری که بر اعصاب و بافت اطراف دندان وارد می کند، درد شدیدی در دندان احساس شود. در اغلب موارد دلیل این التهاب ضربه هایی است که ممکن است به دندان وارد شود.

آبسه

آبسه عفونتی است که در ریشه دندان جمع شده و با درد شدیدی بتدریج به لثه راه پیدا می کند. این نوع عفونت با مراجعه به پزشک به راحتی قابل درمان است. در موارد شدید، باکتری موجود در عفونت به نواحی حساسی مانند حلق و مجاری تنفسی رسیده و برای تنفس مشکلاتی را پدید می آورد. در صورت عدم درمان و در موارد وخیم، ممکن است عفونت به مغز راه پیدا کرده و سبب ابتلا به مننژیت گردد.

تحریک پذیری اعصاب دندان

اگر مینای دندان، آسیب دیده و از بین برود، انتهای اعصاب دندان تحریک پذیر می گردد و با ایجاد حرکت سیال در انتهای عصب درد شدیدی احساس می شود. عواملی مانند تغییرات دمایی (گرم یا سرد شدن ناگهانی) و همینطور جویدن غذاهای شیرین و ترش می تواند باعث تحریک این اعصاب شود.

بیماری های لثه

عفونت ها و بیماری های لثه از شایع ترین علل دندان درد هستند. این نوع عفونت های باکتریایی در لثه رشد کرده، خود را به استخوان فک می رسانند و باعث التهاب ریشه های دندان می شوند. بیماری های لثه، دندان ها را به جویدن هر گونه غذا حساس و آسیب پذیر می کنند و در صورت پیشرفت، دندان ها سست می شود

ترک خوردگی دندان

گاز زدن با دندانی که ترک خورده، ممکن است باعث درد شدید در آن ناحیه شود. این ترک ها در اثر جویدن، گاز زدن یا شکستن جسمی سخت مثل بیسکویت سفت، آبنبات، یا جویدن سر مداد با دندان ایجاد شوند. دندان پزشک با زدن نوعی رنگ یا تاباندن نوری خاص به دندان، ترک خوردگی را تشخیص می دهد.
برای درمان ترک دندان باید مراقبت بیشتری از دندان به عمل آورد. به این منظور می توان از روکش دائمی طلا یا چینی استفاده کرد. اگر این روش جواب نداد، دندان پزشک مجبور می شود دندان را عصب کشی کند.

چگونگی تشخیص دندان درد:

دندان پزشکان اغلب جهت تشخیص دندان درد از معاینات تشخیصی و از اشعه ایکس استفاده می برند. این معاینات علل بروز درد در دندان را مورد آزمایش قرار می دهد مانند سرما جویدن یا گاز گرفتن و فشار بر روی لثه. گاهی دندان درد از جایی دیگر نشات می گیرد نه از مکانی که حس می گردد. به این امر «درد ارجاعی» می گویند. تحت این شرایط استفاده از معاینات تشخیصی دندان جهت تشخیص ریشه مشکل از اهمیت خاصی برخوردار است

دندان ‌دردهایی که در اثر عدم درمان در مراحل قبل بوجود می‌آید

هر گاه در مراحل قبل درمان اساسی صورت نگیرد ممکن است درد برای مدتی ادامه یافته، آنگاه خودبخود متوقف گردد. بطوریکه دندان برای مدتی کاملا بدون درد باشد. اما این بهبودی به منزله پایان ماجرا نیست زیرا میکروبهایی که در مرحله قبل از طریق پوسیدگی وارد پالپ قسمت تاج شده‌اند. بتدریج پالپ موجود در ریشه را آلوده می‌کنند. این میکروبها یا سم آنها در نهایت به انتهای ریشه رسیده، از این طریق وارد استخوان فک شده، در آنجا شروع به تخریب و ایجاد عفونت می‌کنند. در این حال بعلت التهاب و عفونت بافتهای انتهای ریشه مجدا دندان‌درد به وجود می آید. این درد گاه خفیف و گاه بسیار شدید است. در مواردی نیز بیمار احساس می کند دندان دردناک بلندتر از سایر دندانهاست و معمولا کوچکترین ضربه به دندان باعث درد و به هوا پریدن وی می‌گردد. به این جهت بیمار سعی می نماید به هنگام غذا خوردن از سمتی که دندان دردناک وجود دارد استفاده ننماید. این حالت در اصطلاح عموم به چرکی شدن دندان موسوم است.

اعلام خطر

لازم به تذکر است چنانکه با رسیدن عفونت به بافتهای انتهای ریشه باز هم اقدامی در جهت درمان صورت نگیرد، عفونت موجود می‌تواند گسترش بیشتری یافته سبب بروز آبسه‌های فکی و در مواردی حتی بخطر افتادن جان بیمار شود.

 

برای درمان دندان درد چه باید کرد؟

اگر شما دندان درد دارید قبل از اینکه مشکل بدتر بشود به دندانپزشک مراجعه کنید.
التهاب مغز دندان اغلب قابل درمان است. یک بار که توسط دندانپزشک تشخیص داده و درمان شود (معمولا با یک پر کردن ساده)، درد از بین خواهد رفت.
آبسه ی دندان، در صورتی که بتوان دندان را نگه داشت، به درمان کانال ریشه ی دندان نیاز دارد و در غیر این صورت دندان باید کشیده شود.
با این حال، تا قبل از اینکه بتوانید به دندانپزشک مراجعه کنید موارد زیر می تواند به شما کمک کند:
از مصرف خوراکی های گرم، سرد و یا شیرین اجتناب کنید. این کار از ایجاد درد در دندان جلوگیری می کند.
اگر درد شدید و طولانی است، می توانید از مسکن های بدون نسخه استفاده کنید. هرگز فراموش نکنید که اگر دندان به طور کامل درمان نشود، دندان درد دوباره به سراغ شما خواهد آمد و حتی بدتر نیز خواهد شد.
اگر درد به علت قرار گرفتن ریشه ی دندان در سطح به وجود آمده است، استفاده از خمیر دندان های مخصوص دندان های حساس می تواند به شما کمک کند. برای این کار می توانید آن را به صورت عادی استفاده کنید و یا اینکه آن را روی ریشه ی دندانی که معلوم شده است، بمالید. این کار می تواند تا چند روز جواب بدهد. اما اگر این روش موفقیت آمیز نبود، ممکن است دندانپزشک شما بتواند آن ریشه را از در معرض بودن خارج کند و یا از داروهای قویتری برای تسکین شما استفاده کند.
اگر مشکل به علت دندان درآوردن باشد، استفاده از یک لیوان آب نمک گرم (یک قاشق چایی خوری نمک را در یک فنجان آب حل کنید) به عنوان دهانشویه می تواند به تسکین شما کمک کند.

 

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)