555_orig

آناتومی زانو

از دسته مفاصلی از بدن انسان که وزن بدن را تحمل می کنند مفصل زانو بزرگترین آن ها است. این مفصل از چهار استخوان تشکیل شده است. در قسمت بالا، انتهای پایینی استخوان ران Femoral bone قرار دارد. قسمت پایینی مفصل زانو از دو استخوان یعنی استخوان های درشت نی یا تیبیا Tibia و نازک نی یا فیبولا Fibula تشکیل شده است. استخوان درشت نی به خط محوری بدن ( یعنی خطی که بینی را به ناف متصل کرده و تا بین دو کف پا پایین می یاید) نزدیکتر است و قسمت اعظم نیروی وزن که از تنه استخوان ران به پایین می یاید از درشت نی عبور می کند.

زانوی پرانتزی چیست ؟

استخوان نازک نی در خارج درشت نی قرار گرفته است. استخوان چهارم، کشکک یا پاتلا Patella است که در جلوی مفصل زانو قرار گرفته و عملا فقط با سطح جلویی قسمت پایینی استخوان ران تماس دارد. در اطراف این استخوان ها بافت های مهم دیگری مثل لیگامان ها، منیسک ها، عروق و اعصاب و پوست قرار گرفته اند.

زانوی پرانتزی (Genu Varum) نوعی اختلال در شیوه قرار گرفتن پا است . در حالت طبیعی ایستاده با زانوهای صاف، زمانی که قوزک ها کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، نباید فاصله ای بین زانوها وجود داشته باشد.اگر به هر دلیلی فاصله بین زانوها افزایش یابد، درحالی که قوزک ها به هم چسبیده اند منجر به پای پرانتزی (Genu Varum) می گردد.

علائم و نشانه ها

•    زانو از یکدیگر فاصله می گیرد

•    استخوان درشت نی با پیچش داخلی همراه است
•    فرد مبتلا بر روی لبه خارجی پا به صورت اردکی راه می رود.

فرد مبتلا با توجه به شدت ناهنجاری می تواند نشانه های زیر را داشته باشد  یا می توان گفت موارد زیر عوارض ناشی از زتنوی پرانتزی هستند:

•    راه رفتن اردک وار

•    چرخش ساق

•    ضعف عضلات ناحیه خارجی، مانند عضلات کشنده پهن نیام، دوسر رانی و نازک نئی

•    کوتاهی عضلات ناحیه داخلی، مانند عضلات نیمه غشایی و نیمه وتری، راست داخلی و درشت نی قدامی

•    کشیدگی رباط ها و کپسول خارجی زانو ( نازک نئی- رانی) و مچ پا ( نازک نئی قاپی) و کوتاهی رباط ها و کپسول جانب داخلی زانو ( درشت نی- رانی) و مچ پا (دلتوئید)

•    کاهش ارتفاع پایین تنه

•    تغییر زاویه کشکک ها و تمایل آن ها به داخل

•    آرتروز زودرس

•    درد و احساس خستگی زود رس

•    سائیدگی بیش از حد کناره خارجی کفش

علت و دلایل

شایع  ترین علت زانوی پرانتزی انحراف قسمت بالایی استخوان درشت نی است که به آن ژنو واروم Genu varum می گویند. در این عارضه تنه استخوان درشت نی به خط محوری بدن نزدیکتر می شود به عبارت دقیق تر هرچه از بالای استخوان درشت نی به سمت پایین تر می آییم، می بینیم استخوان به خط محوری بدن نزدیکتر شده است. البته گاهی علت زانو پرانتزی در تغییر شکلی است که در قسمت های پایینی تنه استخوان ران ایجاد می شود.

عوامل

عدم هماهنگی در صفحه رشد(در کودکان)

بیماریی‌های که باعث کاهش ماده معدنی استخوان می‌شوند (مثلاً بیماری راشیتیسم و استئومالاسی)

به دنبال ضربات وارده (به ویژه به صفحه رشد)

آرتروز (استئوآرتریت)

پارگی رباط های زانو

شکستگی‌های انتهایی استخوان ران که منجربه بد جوش خوردن شده‌اند

شکستگی قسمت فوقانی استخوان درشت نی (به علت بد جوش خوردن

بیماری پاژه

آرتریت روماتویید

اصلاح و درمان

اصلاح زانوی پرانتزی ساختاری، عمدتا" با استفاده به موقع از بریس در دوره های مناسب امکان پذیر می شود. اصلاح این نوع ناهنجاری نیاز به اصلاح ساختار اسکلتی دارد که فقط در موارد شدید توصیه به استفاده از جراحی برای اصلاح این وضعیت می شود.

در مورد زانوی پرانتزی وضعیتی هم می توان ملاحضات اصلاحی زیر را در نظر گرفت:

•     ارائه حرکات تقویتی برای عضلات جانب خارجی ساق و ران

•     ارئه حرکات کششی برای کپسول داخل زانو

•     تصحیح راه رفت به صورتی که پنجه مستقیم و در مسیر خط پیشروی قرار گیرد.

•     تصحیح کفش و تعویض کفش هایی که سائیدگی جانب خارج آن ها بیشتر از حد معمول است.

•     پرهیز از نشستن در وضعیت چهار زانو

"از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)"