غده تیروئید هورمون تیروکسین را تولید می کندکه کنترل کننده تقریبا تمام فعالیت های سوخت و ساز بدن است. پرکاری تیروئید و کم کاری تیروئید در بیماری تیروئید هبسیار شایع و معروف هستند که همه با آن آشنا هستند و خوشبختانه بیماری های قابل درمانی به شمار میروند. پرکاری تیروئید و لاغری همراه با هم هستند و کم کاری تیرویئد با چاقی همراه است.
سرطان تیروئید اگرچه نسبت به سرطان های ریه، پستان، پوست و کولون خیلی شایع نیست، اما جزو سرطان های با شیوع متوسط است به طوری که بروز آن حدود یک در ده هزار نفر در سال است، یعنی در یک شهر متوسط با جمعیت ۵۰۰ هزار نفر در هر سال حدود ۵۰ نفر به این سرطان مبتلا می شوند. این سرطان در سنین جوانی و میانسالی شیوع دارد و در خانم ها شایع تر است، اما قسمت خوب ماجرا این است که این سرطان چندان بدخیم نیست و کاملا درمان می شود.
تیروئید متورم را گواتر می خوانند. بیشتر گواترها به علت میزان کم عنصر ید در غذاها بروز می کنند. ید در نمک های ید دار و غذاهای دریایی یافت می شود.

1147881951151831061055124411330199248230203

سرطان تیروئید چیست؟

به طور کلی چهار نوع اصلی سرطان تیروئید وجود دارد:
- پـــــــــاپیلاری؛ شایعترین سرطان تیروئید
- فولیکولار؛ کمتر شایع است و بیشتر در افراد مسن رخ می‌دهد. در سرطان پاپیلاری و فولیکولار تیروئید روش درمانی یکی است.
- مدولاری: نادر است و زمینه ی ارثی و خانوادگی دارد. بنابراین اگر کسی به این نوع سرطان تیروئید مبتلا شده باشد، باید اعضای خانواده‌ی او به طور منظم تحت بررسی قرار بگیرند تا مطمئن شوند که علایمی از این سرطان در آنها به وجود نیامده است.
- آناپلاستیک: نادر است. بیشتر در افراد مسن رخ می‌دهد و رشد سریعی دارد. برخلاف انواع دیگر سرطان تیروئید، این نوع ممکن است به سختی درمان شود.
دیگر سرطان‌هایی که می‌تواند در تیروئید به وجود آید؛‌ لنفوما و سرطان سلول هِرتل است. سرطان سلول هرتل زیرمجموعه‌ی سرطان فولیکولاری است ولی امکان متاستاز در آن بیشتر است.

انواع سرطان تیروئید

- سرطان آناپلاستیک : این نوع سرطان، از جمله خطرناک ترین سرطان های تیروئید می باشد. این مورد بسیار نادر می باشد و پاسخ به پرتودرمانی نمی دهد. این نوع سرطان بسیار به سرعت پخش می شود. این سرطان در سلول های فولیکولی رشد می کند.
- سرطان فولیکولی : به طور متوسط حدود ۱۰ درصد سرطان های تیروئید را شامل می شود. این سرطان در سلول های فولیکولی رشد می کند. بعد از بهبودی، احتمال عود آن وجود دارد.
- سرطان مدولاری: سرطان سلول های غیرتیروئیدی است که به طور معمول در غده تیروئید قرار دارند. این سرطان در سلول های C رشد می کند. این نوع سرطان در زنان بیشتر شایع است. این سرطان با چندین جهش ژنتیکی خاص نیز مرتبط می باشد.
- سرطان پاپیلاری : شایع ترین نوع سرطان تیروئید می باشد. این سرطان در سلول های فولیکولی رشد می کند و به سرعت پخش می شود.

علائم بیماری

معمولاً سرطان تیروئید در مراحل اولیه موجب بروز علائمی نمی‌شود.
اما با رشد سرطان علائم احتمالی آن عبارت است از:
•    غده‌ای در جلوی گردن.
•    گرفتگی یا تغییرات در صدا.
•    تورم غدد لنفاوی ناحیۀ گردن.
•    اختلال در بلع یا تنفس.
•    دردی در گلو یا گردن که از بین نمی‌رود.
هر چیز در اغلب موارد، این علائم ناشی از سرطان نیستند و دلیل آن معمولاً عفونت، گواتر خوش‌خیم، یا دیگر بیماری‌ها هستند. در صورتی‌که چنین علائمی در فردی بروز کرد و پس از دو یا چند هفته از بین نرفت باید جهت تشخیص و درمان، هرچه زودتر به پزشک مراجعه کند.

تشخیص

بارزترین ویژگی آن احساس برآمدگی در گلوست. البته بزرگ شدن تیروئید می‌تواند در کنار سرطان دلایل بسیار زیاد دیگری نیز داشته باشد.
برای تشخیص قطعی بیماری از روش‌های زیر استفاده می‌شود:
•    آزمایش خون
•    سونوگرافی از سلول‌های نمونه از برآمدگی
•    آزمایش ایزوتوپ
•    عکسبرداری CT یا MR از گلو
ممکن است پزشک برای نمونه‌برداری از یکی از دو روش زیر استفاده کند:
•    بیوپسی سوزنی ظریف (FineNeedle Aspiration): از بیش‌تر افراد به این روش نمونه‌برداری می‌شود. پزشک با استفاده از یک سوزن ظریف مقداری از بافت ندول تیروئید را برمی‌دارد. استفاده از یک دستگاه فراصوتی می‌تواند به پزشک در تعیین محل فرو کردن سوزن کمک کند.
•    نمونه‌برداری با عمل جراحی: در صورتی‌که تشخیص از طریق بیوپسی سوزنی ظریف ممکن نباشد، جراح با یک عمل جراحی تمام ندول‌های مشکوک را برمی‌دارد. اگر پزشک احتمال وجود سرطان تیروئید فولیکولار را بدهد، معمولاً برای تشخیص، نمونه‌برداری با عمل جراحی را توصیه می‌کند.

درمان

در صورتی که سلول سرطانی در گره تیروئید تشخیص داده شود، باید قسمتی یا کل غده تیروئید با جراحی خارج شود. اکنون نوبت به ید رادیواکتیو یا ید ۱۳۱ می رسد که پاکسازی را انجام دهد. خاصیت مهم سلول های سرطانی تیروئید که آنها را از بقیه سرطان ها جدا می کند، این است که ید را بشدت جذب می کند و به این ترتیب وقتی مقدار کمی ید رادیو اکتیو به بیمار خورانده می شود، بیشتر آن در سلول های سرطانی باقی مانده متمرکز شده و باعث از بین رفتن آنها می شوند، این در حالی است که بیشتر سلول های سالم بدن که ید را جذب نمی کنند در امان می مانند. بعد از جراحی و دادن ید رادیو اکتیو بیمار با هورمون تیروئید درمان می شود تا هم جبران نداشتن غده تیروئید شود و هم با دادن هورمون تیروئید به بیمار سلول های باقیمانده سرطان (احتمالی) فرصت رشد پیدا نکنند.
موارد زیر در درمان سرطان نقش دارد که البته قبل از انجام آن ها باید با پزشک معالج مشورت شود:
- مدیتیشن، یوگا، طب سوزنی، ماساژدرمانی و عطردرمانی باعث آرامش ذهن، بهبود گردش خون و تسکین درد می شود.
- گیاهان دارویی نیز برای تقویت سیستم ایمنی و کمک به بدن برای مبارزه با سلول های سرطانی مفیدند.
- دور کردن افکار منفی از ذهن
- مصرف ویتامین ب کمپلکس باعث افزایش اکسیژن رسانی به سلول ها و افزایش ایمنی و بهبود عملکرد تیروئید می شود.
- روغن گل پامچال: یک اسید چرب ضروری که برای عملکرد خوب تیروئید مهم می باشد.
- غذاهای دارای ویتامین A مانند هویج، کدو حلوایی، تخم مرغ و سبزیجات برگ سبز به عملکرد خوب تیروئید کمک می کنند.
بیماری سندروم کوشینگ: نشانه ها و علل ایجاد - دکتر فوق تخصص و متخصص گوارش، کبد و مجاری صفراوی

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)