طب سوزنی (Acupuncture) یکی از اشکال، طب چینی بوده که قرن هاست برای درمان مشکلات مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. طب سوزنی براساس این نظریه استوار شده که انرژی (در طب سنتی چینی به انرژی چی/Chi می گویند)، در داخل و بیرون بدن و درون راههای که به آنها کانالهای انرژی می گویند جریان دارد. طب سوزنی شامل فروکردن سوزن های بسیار نازک در پوست و برروی نقاط استراتژیکی و حیاتی بدن می شود و بیشتر برای درمان درد مورد استفاده قرار می گیرد.

پزشکان طب سوزنی کار معتقداند زمانی فرد بیمار می شود که چیزی مسیر حرکت انرژی (chi) را بلوکه کرده و یا تعادل آن را برهم زده باشد. آنها معتقداند طب سوزنی کمک می کند که مسیر بلوکه شده برداشته شود و یا تعادل انرژی در بدن به شکل اول برگردد. برخلاف این نظر، بیشتر پزشکان غربی معتقداند که طب سوزنی با فشار برروی نقاط خاص باعث تحریک اعصاب، ماهیچه ها و بافت های همبند می شود. این تحریک ها باعث افزایش ترشح مسکن های طبیعی بدن و  همچنین افزایش جریان خون در بدن می شود.

acu14

طب سوزنی چگونه انجام می شود؟

بعد از معاینه توسط پزشک طب سوزنی کار، وی نقاط بلوکه شده و یا دارای مشکل در بدن شما را مشخص می کند. مشکل در هر نقطه ای از بدن باعث ابتلا به بیماری خاصی می شود. بعد از اینکه پزشک نقاط مشکل دار را یافت، شروع به فروکردن سوزن در پوست شما می نماید. هرچند روش هر پزشک طب سوزنی کار با دیگری متفاوت است، اما معمولا این درمان بین ۱۵ دقیقه تا یک ساعت طول کشیده و ممکن است، نیاز به چند جلسه درمان و یا مراجعه منظم و همیشگی به پزشک باشد.

طب سوزنی چه حسی ایجاد می کند؟

ممکن است هنگام داخل رفتن سوزن، فشار کمی احساس نمایید. در اکثر افراد این فشار درد آور و ناراحت کننده نیست. ناحیه ای که سوزن فرو رفته ممکن است سوزن سوزن شده، بی حس شده، خارش داشته و یا درد کمی داشته باشد. طب سوزنی کار ها معتقداند این احساس نشانه ای از آزاد شدن انرژی در بدن می باشد. بعد از اینکه سوزن وارد شد، طب سوزنی کار ممکن است سوزن را کمی جلو عقب کرده یا جریان گرما و یا الکتریسیته به آن وارد نماید.

طب سوزنی برای درمان چه بیماری هایی استفاده می شود؟

افراد برای درمان درد و همچنین درمان بعضی از انواع بیماری های خاص از طب سوزنی استفاده می کنند. شما می توانید از طب سوزنی به عنوان درمانی کامل و یا در کنار سایر درمان ها استفاده نمایید. تحقیقات نشان می دهند که استفاده از شیمی درمانی برای درمان تهوع و استفراغ ناشی از بارداری و شیمی درمانی و درد بعد از جراحی مفید است. همچنین طب سوزنی برای:

  • درمان مشکلات بعد از سکته مغزی، که شامل بازگرداندن مهارت هایی که فرد در نتیجه آسیب سکته مغزی از دست داده می باشد.
  • درمان سردرد، نتیجه یکی از تحقیقات نشان می دهد که استفاده از طب سوزنی در کنار سایر درمان ها به درمان طولانی مدت انواع سردرد ها از جمله میگرن کمک می نماید.
  • گرفتگی های ناشی از قاعدگی.
  • درمان فیبرومیالژیا (Fibromyalgia)، یا درد خشکی گسترده ماهیچه ها و بافت های نرم بدن.
  • درمان درد ناشی از گرفتگی عضلات.
  • درمان درد ناشی از آرتروز (Osteoarthritis) و بهبود عملکرد مفصل آرتروزی.
  • درمان درد کمر، در افرادیکه مبتلا به کمر درد هستند، طب سوزنی به کاهش درد و افزایش فعالیت کمک می کند.
  • درمان مشکل کارپال تونل (Carpal tunnel).
  • در درمان آسم نیز از این روش می توان استفاده نمود.
  • درمان اعتیاد به مواد مخدر با طبب سوزنی.
  • کاهش و یا درمان درد دندان.
  • کاهش درد زایمان.

طب سوزنی در غرب بیشتر به‌عنوان روشی برای تسکین درد شناخته شده اما تاثیر آن در درمان بسیاری از ‌مشکلات  دیگر نیز ثابت شده است. در سال ۱۹۷۹/۱۳۵۸ سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد، طب سوزنی - به تنهایی یا همزمان با داروهای فعلی- می‌تواند ۱۰۴ عارضه را درمان کند. این نوع درمان با مدیریت استرس، می‌تواند در پیشگیری از بروز عارضه‌های مختلف سلامت نقش عظیمی بازی کند. به گفته متخصصان طب سوزنی، بسیاری از بیماری‌هایی که  با این روش درمان می‌شوند، به خاطر فشار روانی مزمنی است که سیستم‌های چندگانه بدن، شامل سیستم‌های ایمنی و غدد را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. درمان با طب سوزنی هیچ شباهتی به آمپول زدن ندارد!   اما از آنجا که مدارک لازم مبنی بر تاثیر صد‌در‌صدی طب سوزنی بر چاقی وجود ندارد، اگر قصد کاهش وزن دارید، بد نیست بدانید که این روش به تنهایی نمی‌تواند کارساز باشد و بهتر است قبل از این کار با چند کارشناس طب مکمل در این خصوص مشورت کنید تا بهترین راه برای کاهش وزن و تغییر سبک زندگی خود را بیابید.


 

  این روش چطور عمل می‌کند؟

طب سنتی چین بر کیفیت انرژی یا قدرت زندگی در بدن تاکید دارد که متخصص طب سوزنی آن را «چی» می‌خواند و به سلامت ما اشاره دارد. در واقع «چی» در طول مسیرهای انرژی بدن که «کانال‌های انرژی» خوانده می‌شود، منتشر شده و بسیاری از آن به اعضای خاصی مرتبط است. وقتی «چی» مسدود شده و نمی‌تواند آزادانه منتشر شود و در بدن گسترش یابد، بیماری در نقطه‌ای از بدن بروز می‌کند. برای متعادل‌سازی مجدد جریان انرژی و بازگشت سلامت به بدن، متخصص طب سوزنی سوزن‌ها را به نقاط خاصی از بدن فرو می‌کند؛ تعداد این نقاط خاص در بدن در نهایت به ۳۶۰ نقطه می‌رسد!


 آیا این روش به فرد صدمه می‌زند؟

طب سوزنی اصولا باید بدون درد باشد؛ مگر افراد بسیار حساس که بسته به میزان حساسیت‌شان و مکانی که سوزن در آن فرو می‌رود، سوزش خفیفی را احساس خواهند کرد. وقتی سوزن‌ها سر جای‌شان قرار می‌گیرند، کاملا طبیعی است که احساس سوزش یا خارش جزئی، بی‌حسی و کرختی، گرما یا فشار ملایم احساس شود. اگر این احساس‌ها شدت بگیرند یا احساس ناراحتی در فرد ایجاد کند، باید متخصص طب سوزنی را در جریان بگذارید تا سوزن‌ها را بازنگری کند.


  در طول جلسه طب سوزنی دقیقا چه اتفاقی می‌افتد؟

این جلسه بعد از معاینه اولیه پزشک شامل تعیین ضخامت پوست، شرایط زبان و کیفیت ضربان نبض مچ دست آغاز می‌شود؛ این مشاهدات، کلیاتی را در مورد وضعیت بدن برای پزشک روشن می‌کند و او با آگاهی بیشتر درمان را آغاز می‌کند. بعد از تشخیص مشکل، متخصص طب سوزنی از شما می‌خواهد که روی تخت دراز بکشید و سوزن‌ها را در نقاط کلیدی بدن قرار می‌دهد. در این مرحله شما دیگر لازم نیست کاری انجام دهید و می‌توانید تا پایان جلسه، که ممکن است بیش از ۴۰ دقیقه طول بکشد، استراحت کنید!


  طب سوزنی چطور باعث کاهش وزن می‌شود؟

در مکتب طب سنتی چین گفته می‌شود چاقی معمولا به خاطر عملکرد ضعیف دستگاه گوارش و نامتعادل بودن میزان مواد‌غذایی هضم شده که وارد دستگاه گردش خون می‌شوند، ایجاد شده و با بیماری‌هایی چون بالا رفتن قند خون، چربی خون، فشار خون، افزایش اسیداوریک و درد مفاصل خود را نشان می‌دهد. در این روش، نقاط حساس با سوزن‌های مخصوص هدف گرفته می‌شوند تا کانال‌های انرژی تمیز شود و تعادل خون و «چی» تنظیم شده و با تخریب مستقیم سلول‌های چربی، تعداد سلول‌های چربی در بدن کمتر شود و اشتهای فرد کاهش یافته و در نهایت وزن کاهش یابد.

سوزن‌ها حدود ۴۰ دقیقه در نقاط خاص بدن باقی می‌مانند تا باعث تحریک همان نقاط شده و کانال‌های انرژی فعال شوند و همچنین گردش خون شتاب می‌گیرد و گرمای بدن رها می‌شود تا کاهش وزن اتفاق بیفتد.


  تحقیقات علمی در مورد طب سوزنی چه می‌گویند؟

تحقیقات علمی کمی توانسته‌اند تاثیر طب سوزنی بر کاهش وزن را به اثبات برسانند؛ برخی از این مطالعات بر این باورند که طب سوزنی می‌تواند به عنوان تسریع‌کننده لاغری در افراد عمل کند. بر اساس پژوهشی که در سال ۲۰۰۹ در این زمینه منتشر شد، دانشمندان ۳۱ تحقیق را (با مجموع ۳ هزار و ۱۳ شرکت‌کننده) تحلیل کردند و به این نتیجه رسیدند که طب سوزنی می‌تواند تاثیر عمده‌ای بر کاهش وزن بدن داشته باشد. البته تمام این تحقیقات چنین نتیجه درخشانی نداشته و بعضی از آن‌ها کیفیت پایینی داشته و تحقیقات مختلف، نتایج مختلفی را در زمینه تاثیر طب سوزنی بر کاهش وزن به اثبات رسانده‌اند. برای مثال، مطالعه‌ای که در سال ۱۹۹۹ بر روی ۴۰ فرد چاق انجام شد، نشان داد که این افراد بعد از ۱۲ جلسه طب سوزنی که به صورت هفتگی انجام می‌شد، وضعیت اعصاب و افسردگی‌شان تا حد زیادی بهبود یافت اما در کاهش وزن‌شان تاثیری نداشت. با این حال تحقیقی که یک سال پیش از آن انجام شده بود، ثابت کرد افرادی که روزی ۲ بار، به مدت ۴ هفته در جلسات طب سوزنی شرکت داشته‌اند، اشتهایشان از بین رفته و وزن‌شان کم شده است.


  آیا من هم می‌توانم از این روش استفاده کنم؟

اگر دوره بارداری خود را سپری می‌کنید، به هیچ‌وجه مجاز به استفاده از این روش نیستید، زیرا در این روش، غیراز تخریب سلول‌های چربی، اشتهای خود را برای خوردن غذا از دست می‌دهید و همین موضوع باعث می‌شود، کمتر از حد معمول غذا میل کنید. این امر در حالت عادی برای شما ضرر ندارد اما در دوران بارداری هم برای شما و هم برای جنین خطرناک است. زیرا جنین مواد مورد نیازش را از بدن مادر تامین می‌کند و درصورتی که شما به اندازه طبیعی غذا نخورید، نه تنها خودتان بلکه جنین هم با فقر مواد‌غذایی، معدنی و املاح مواجه می‌شود.


  طول سوزن‌ها چقدر است و  تا چه عمقی در بدن فرو می‌روند؟

این سوزن‌های استیل که ضد‌زنگ هم هستند، معمولا به نازکی موی انسان بوده، استرلیزه و یک‌بار مصرف هستند و طول‌شان بین یک تا ۱۰ سانتی‌متر، متفاوت است. برعکس سوزن‌های توخالی که برای آمپول زدن استفاده می‌شوند، سوزن‌های طب سوزنی تو پر هستند و متخصص طب سوزنی هر کدام از این سوزن‌ها را، با توجه به میزان چربی زیر‌پوستی که سوزن‌ها نیاز دارند در آن فرو می‌برد، در عمق ۷ میلی‌متر تا ۵/۷ سانتی‌متر نقاط مختلف بدن قرار می‌گیرند و بعضی اوقات لازم است که تمام طول سوزن وارد بدن شود.

در مناطقی از بدن که عضله کمی روی استخوان قرار دارد (مثل پیشانی و دست) فقط نوک این سوزن‌ها وارد بدن می‌شود اما در مناطقی که عضله زیاد دارد (مثل کفل‌ها و بالای پا) سوزن تا عمق بیشتری وارد می‌شود. طول مدت زمانی که سوزن در بدن بیمار باقی می‌ماند، بستگی به پزشک و نحوه درمانی دارد که برای بیمار انجام می‌شود؛ گاهی اوقات فقط یک یا ۲ ثانیه لازم است که سوزن در بدن بیمار باقی بماند و ممکن است هدف، ایجاد یک سوراخ ریز و خروج یک قطره خون باشد تا از این طریق بدن بتواند خود را از «چی» مهاجم خلاص کند.


  چند جلسه درمان با طب سوزنی لازم است؟

در هر دوره درمان چاقی با طب سوزنی، فرد باید ۱۰ جلسه تحت درمان قرار بگیرد و در این مدت بهتر است فرد از رژیم غذایی خاصی نیز پیروی کند تا نتیجه بهتری بگیرد؛ البته رژیم گرفتن همراه با استفاده از طب سوزنی، بسیار راحت‌تر از رژیم گرفتن تنهاست، زیرا طب سوزنی باعث کاهش اشتها شده و میل و رغبت را برای خوردن کمتر می‌کند.

معمولا یک تا ۳ جلسه اول درمان، باید ۳ بار در هفته یا بیشتر انجام شود. بعد از ۳ جلسه اول، جلسات به‌تدریج کاهش یافته و به ۲ بار در هفته و سپس یک‌بار در هفته می‌رسد.

معمولا در هفته اول تا چهارم طب سوزنی، عکس‌العمل بدن به این درمان ناگهانی است و کاهش وزن خیلی سریع اتفاق می‌افتد. بین ۴ تا ۱۲ هفته، بدن به این شیوه عادت می‌کند و وارد فاز سازگاری با طب سوزنی شده و تغییرات وزن بسیار جزئی پیش می‌آید. این روند تا ۱۲ هفته بعد همچنان ادامه دارد و کاهش وزن به کندی پیش می‌رود؛ اما بعد از این مدت کاهش وزن و سایز دوباره شدت می‌گیرد.

یادتان باشد در حالت طبیعی فرد باید بعد از ۴تا۶ جلسه متوجه تغییرات کوچکی در شرایط خود شود. اگر هیچ بهبودی حاصل نشود، باید به این نکته هم دقت کنید که کیفیت کار متخصصان طب سوزنی متفاوت است؛ پس قبل از نا‌امید شدن، از یک متخصص طب سوزنی دیگر هم کمک بگیرید.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

Leave a Reply