leg-cramps-300x232

درد ساق علل مختلفی دارد اما شایعترین آن سندرم استرس داخلی تیبا نام دارد علت آن فشار بیش از حدبه عضلات چسبیده به ساق پا است که میتواند باعث التهاب لایه روی استخوان نیز گردد.

احساس سفتی یا درد در ساق ممکن است ناشی از بیماری درد ساق (Shin Splint) باشد.

علامت بارز این بیماری، درد در قسمت جلویی و داخلی ساق پاست و بعد از فعالیت‌های شدید بدنی و ورزش زیاد به وجود می‌آید. به دنبال فعالیت بدنی زیاد تاندون، عضله و پریوست (پرده نازکی که روی استخوان‌ها وجود دارد) ملتهب می‌شود و این التهاب موجب درد می‌شود.

علت و دلایل

 شکستگی

لایه محکمی بر روی استخوان ها وجود دارد که به آن پریوست Periosteum می گویند. در این لایه، اعصاب درد وجود دارد. در هنگام شکستگی این لایه آسیب میبیند و آسیب آن موجب تحریک ریشه های عصبی آن شده که نتیجه آن ایجاد درد است. همچنین در هنگام شکستگی ممکن است عضلات اطراف استخوان هم آسیب ببیند و این آسیب موجب تحریک ریشه های عصبی میشوند که در عضلات وجود دارند. نتیجه ان ایجاد درد در عضله است.

Shine splint

این بیماری که علت آن فشار آوردن زیاد و مکرر به ساق در حین ورزش هایی مانند دویدن، جهیدن  است می تواند موجب درد ساق شود.

استرین و اسپاسم

به معنای کشیده شدن عضله است. در حین ورزش یا ضرباتی که به اندام وارد میشود ممکن است عضلات ساق تحت کشش یا فشار قرار گرفته و پارگی هایی در آن ها ایجاد شود. این پارگی ها ممکن است بسیار کوچک و در حد میکروسکوپی باشد و یا ممکن است بصورت پارگی واضحی ایجاد شود.

استرین می تواند یکی از علل درد ساق باشد. این اتفاق بیشتر موقعی میفتد که عضلاتی از ساق که توانایی انعطاف زیادی ندارند به علت ورزش و یا فعالیت بدنی زیاد تحت فشار قرار می گیرند. بدنبال آن عضله دچار انقباض دردناکی میشود که تا مدتی میتواند ادامه داشته باشد.

کرامپ عضلانی

اگر به عللی میزان بعضی مواد بدن مانند میزان کلسیم، سدیم یا پتاسیم تغییر کند عضلات بدن بخصوص عضلات ساق ممکن است دچار انقباض دردناک شوند.

خونریزی

ضربه به ساق ممکن است موجب خونریزی در بافت های ساق بخصوص عضلات آن شود. این خونریزی موجب فشار به بافت ها و ایجاد تورم و درد شود. در حالات بسیار شدید، شدت خونریزی و تورم موجب می شود خونرسانی به ساق کم شود و ایجاد درد شدید و کاهش حس و حرکت و سردی ساق و پا شود. به این وضعیت سندرم کمپارتمان Compartment syndrome می گویند.

مشکلات عروق محیطی

در این بیماری به عللی رگ های خونی که اکسیژن و مواد غذایی را به اندام تحتانی میرسانند باریک میشوند. این بیماران معمولا در موقع استراحت درد ندارند و در آنها بیشتر در حین فعالیت بدنی است. در حین فعالیت، عضلات ساق نیاز به اکسیژن و مواد غذایی بیشتری دارند پس نیاز به جریان خون بیشتری هم دارند.

در بدن سالم، در موقع فعالیت بدنی رگ های خونی گشاد میشوند تا خون بیشتری را به اندام برسانند ولی در این بیماران به علت تنگ شدن عروق، این رگ های خونی نمیتوانند به اندازه کافی گشاد شوند.

نتیجه آن، کاهش خونرسانی به عضلات ساق اندام است و این کم شدن خونرسانی موجب ایجاد درد در عضلات اندام می شود. در ابتدا این درد ها فقط در موقع فعالیت بدنی مثلا راه رفتن است ولی با پیشرفت بیماری درد در موقع استراحت هم ایجاد می شود. در این بیماری کاهش خونرسانی به اندام میتواند موجب کاهش خونرسانی به پوست هم بشود که موجب میشود زخم های پوستی دیرتر خوب شوند و یا حتی در پوست زخم هایی ایجاد شوند.

سندروم کمپارتمان مزمن

این بیماری به علت افزایش فشار در درون یکی از کمپارتمان های عضلانی ساق ایجاد شده و موجب بروز درد در جلوی ساق می شود. این درد معمولا در کسانی که زیاد راه می روند یا در دوندگان ایجاد شده و با استراحت بهتر می شود

لخته شدن خون در ساق

لخته شدن خون در عروق ساق موجب می شود رگ کاملا بسته شود و خونرسانی به ساق بشدت کاهش یابد و همین امر موجب ایجاد درد شدید در ساق می شود. منشا این لخته خون می تواند قلب باشد. گاهی اوقات به علت بیماری هایی ممکن است ضربان قلب نامنظم شود و این ضربان نامنظم موجب تشکیل لخته های خون در قلب می شود.

این لخته ها از طریق عروق خونی به شریان های ساق رسیده و موجب انسداد آنها و ایجاد درد می شوند. گاهی منشا این لخته ها ورید های عمقی ساق است. در این حال، ورید عمقی مسدود می شود که نه تنها موجب درد و تورم ساق میشود بلکه لخته می تواند به قلب و ریه رفته و مشکلات جدی برای بیمار ایجاد کند. گاهی منشا لخته ها ورید های سطحی ساق هستند که موجب درد و تورم بر روی ورید های واریسی ساق میشود.

سیاتیک

دسته ای از کمردرد ها که همراه با سیاتیک هستند به علت تحریک ریشه های عصبی میتوانند موجب درد ساق شوند. بر حسب اینکه کدام ریشه عصبی در کمر تحریک شود محل درد ساق متفاوت خواهد بود. سیاتیک علل متفاوتی میتواند داشته باشد ولی منشا همه آن ها در کمر است.

نوروپاتی

درد ساق می تواند به علت نوروپاتی یا مشکلاتی در اعصاب محیطی ران یا ساق باشد. بیماری های مختلفی می توانند ایجاد نوروپاتی کنند و معمولا در این بیماری ها به عللی عصب دچار التهاب می شود و این التهاب موجب احساس درد در ساق می شود. بطور مثال یک رحم بزرگ شده در دوران بارداری می تواند بر روی اعصابی که از محوطه شکم خارج شده و به اندام تحتانی میروند فشار وارد کند و این فشار موجب التهاب عصب و احساس درد در ساق شود.

بیماری های عمومی

بعضی بیماری های مزمن مانند دیابت، الکلیسم، بعضی از سرطان ها و یا کمبود بعضی ویتامین ها میتوانند موجب درد ساق ها شوند. در بعضی بیماری ها مانند گیلن باره یا ام اس به علت ضعیف شدن عضلات ساق ممکن است این ناحیه از بدن دردناک شود.

مشکلات پوست

بیماری زونا یک بیماری پوستی است و علت بوجود آورنده آن همان ویروس آبله مرغان است. علامت عمده این بیماری ظهور جوش های ریزی در یک محدوده از پوست است. این جوش های پوستی در هر کجایی از بدن میتوانند بوجود آیند از جمله بر روی پوست ساق. همراه با این جوش های پوستی درد شدیدی در اندام مربوطه بوجود میاید.

گاهی این درد قبل از بروز ضایعات پوستی ایجاد میشود و تشخیص زونا را مشکل میکند. گاهی اوقات به علت تجمع مایعات زیاد در پوست که به آن ادم میگویند ساق ها متورم و دردناک میشوند. این اتفاق بخصوص در مواقعی دیده میشود که پاها برای مدت طولانی به پایین آویزان هستند.

دیابت

اگر قند خون رد دیابتی مدت زیادی بالا باقی بماند بتدریج و در طول سال ها، عروق و اعصاب اندام ها آسیب میبینند. در اندام تحتانی ممکن است اعصاب دچار التهاب شوند که میتواند منجر به درد شدید ساق شود. عارضه دیگر دیابت طولانی مدت تنگ شدن عروق اندام تحتانی است که آنهم میتواند موجب کاهش جریان خون اندام و درد ساق شود.

"از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)"