مراقبت از پوست

مراقبت از پوست

مراقبت از پوست

با افزایش سن، پوست به تدریج نازکتر و دارای چین و چروک می شود و غدد تولیدکننده چربی پوست(غدد سباسه) با فعالیت کمتری رشد می کنند و درنتیجه، پوست خشک تر می شود. تعداد رگهای خونی پوست کاهش می یابد و پوست شکننده تر می شود و رنگ و شفافیت زمان جوانی را ازدست می دهد. مراقبت صحیح از پوست، مانند اجتناب از نورآفتاب، شستشوی ملایم پوست و استفاده منظم از مرطوب کننده روند پیری پوست را به تأخیر می اندازد.

عوامل مختلفی بر پوست صورت تأثیر منفی دارند که از جمله آن ها باید از پرتوهای زیان بخش فرابنفش، آلاینده های محیطی و افزایش سن نام برد . رسیدگی به پوست به زمان زیادی نیاز ندارد و با صرف مدت اندک، مراقبت از پوست و داشتن پوستی شفاف و سالم قابل دسترسی خواهدبود. فرآورده های پوستی مختلفی برای بهبود ظاهر  وکش سانی(قابلیت ارتجاع) در دسترس قرار دارند که آزجمله آن ها باید از لوسیون بعد از اصلاح، پاک کننده ها، مرطوب کننده ها، ترکیبات مخصوص پوست حساس، روشن کننده ها، تقویت کننده های پوست(تونرها)، سفت کننده های پوست، مخفی کننده ها، پاک کننده های چربی و ذرات کثیف،کرم دور چشم، پوسته سازها(پوسته گذارها، اکسفولیاتورها)، مواد معدنی مایع، ماسک ها، کرم های شب، کرم سفت کننده پوست نام برد. توضیح درباره تمام این ترکیبات از حوصله این کتاب خارج است و تنها به ذکر نکات مهمی درباره بعضی از آنها می پردازیم:

* از کرمهای افزایش دهنده حجم لب( حجم دهنده های لب) حاوی زنجبیل، دارچین یا منتول( جوهرنعناع) استفاده نکنید زیرا برای لب، زبر هستند و موجب سوختگی و خشکی لب می شوند.

* استفاده از مرطوب کننده های روز باید حتی در آقایان به عنوان بخشی از مراقبت روزانه پوست تلقی شود. این مرطوب کننده ها به صورت کرم و لوسیون در دسترس هستند. افراد دارای پوست چرب باید حداکثر دو بار در روز و افراد دارای پوست خشک، چندین بار در روز و افراد دارای پوست خشک، چندین بار در روز از این مرطوب کننده ها استفاده کنند.

ژل های دور چشم، مانند کرم های دور چشم به عنوان مواد آرایشی ضد پیری به کار می روند و برخلاف آنها شفاف هستند. ژل ها پوست اطراف چشم را مرطوب می کنند و اغلب حاوی آووکادو، خیار، روغن دانه انگور، روغن اِمو، جلبک دریایی، اسیدهای چرب ضروری و ویتامین ها هستند. ژل های دور چشم، کیسه های پف آلود اطراف چشم ها و خطوط تیره و ظریف زیر چشم ها را کاهش می دهند و باید قبل از خواب مالیده شوند. استفاده دوباره از ژل چشم، پس از برخاستن از خواب و تمیزکردن صورت موجب بهتر شدن وضعیت پلک ها می شود.

* پوست در اثر افزایش سن کش سانی( قابلیت ارتجاع) خود را از دست می دهد و کرم های سفت کننده پوست برای افزایش سفتی و کش سانی ساخته شده اند. اکثر این کرم ها حاوی ویتامین C و E ، روغن دانه انگور، روغن جوجوبا و عسل خالص هستند. انواع طبیعی این کرم ها پرقدرت تر از انواع مصنوعی هستند .

متداول ترین فرآورده های سفت کننده در نواحی نازک اطراف چشم ها مورد استفاده قرار می گیرند و کرم دور چشم نامیده می شوند. ولی انواع مخصوص پوست سایر نواحی بدن، مانند پستان، ساق پا و شکم نیز وجود دارند. این ترکیبات با اسامی کرم سفت کننده پوست ( مخصوص شب، برای صورت و گردن)،کرم سفت کننده پستان و کرم ضد سلولیت( برای سفت کردن پوست قسمت بالای بازوها، شکم، ران، سرین و پشت ساق پا) دردسترس هستند.

کرم های شب به طور معمول ضخیم تر از مرطوب کننده های روز هستند زیرا ترکیبات قوی تری دارند که می توانند در طول شب به شکل عمیق تر به پوست نفوذ کنند و موجب تحریک تولید سلول های پوستی شوند. این کرم ها موجب کاهش چروک های ظریف پوست می شوند. این نوع کرم ها را باید بلافاصله پس از شستشوی صورت و به ویژه بعد از استحمام مورد استفاده قرارداد. همچنین به یاد داشته باشید که کرم شب باید تقریباً ۳۰ دقیقه قبل از خواب به پوست مالیده شود و به روبالشی مالیده نشود .

مرطوب کننده های روز به طور معمول حاوی ترکیب ضدآفتاب  هستند و ترکیبات مختلفی از آنها، از جمله مرطوب کننده های مخصوص پوست حساس، چرب یا مستعد آکنه در دسترس قرار دارند. مؤثرترین زمان استفاده از این مرطوب کننده ها بلافاصله پس از استحمام یا شستشوی صورت است و همچنین قبل از آرایش صورت و بعد از پاک کردن آن ها، قبل از خواب شب مورد استفاده قرار گیرند.

* ماسک های صورت مواد غذایی حیاتی را به طور فوری در اختیار پوست قرار می دهند و نیز موجب محافظت آن در برابر رادیکال های آزاد، استرس و تأثیرات ناشی از افزایش سن می شوند. استفاده از ماسک صورت در هرهفته یک بار کمک بسیاری به سلامت پوست می کند. نوع ماسک به نوع پوست  بستگی دارد، برای مثال، ماسکهای ساخته شده ازگِل برای پوست های چرب و ماسک های مرطوب کننده برای پوست های خشک مناسب هستند. در هنگام استفاده از هر نوع ماسک مراقب اطراف چشم ها و لب ها باشید .

باقی ماندن مواد آرایشی به مدت  طولانی بر روی پوست ممکن است  موجب تحریک پوست و ایجاد لکه های پوستی شود. پاک کننده ها به شکل کرم و مایع در دسترس هستند و باید همیشه بعد از پاک کردن مواد آرایشی به وسیله آنها، مرطوب کننده به پوست مالیده شود .

هر روز صبح، قبل از استفاده از مواد آرایشی ابتدا صورت خود را با مواد تمیزکننده مناسب با نوع پوست خود پاک کنید و نیز هرشب پس از پاک کردن لوازم آرایش با موادپاک کننده، از ترکیب تمیزکننده صورت استفاده نمایید. شستشوی صورت با یک تمیزکننده ملایم در هر روز صبح، هرنوع ذرات کثیف زاید و چربی را تمیز می کند و ذرات باقی مانده مرطوب کننده و مواد آرایشی را پاک می نماید. شستشوی صورت، تنها با آب به طورمؤثر موجب تمیز شدن ذرات کثیف و محلول در چربی ونیز چربیهای تولید شده به وسیله پوست، در طول روز و شب نمی شود و باید برای برطرف کردن این ذرات از تمیزکننده ها استفاده نمود و سپس تقویت کننده(تونر) به پوست مالید. تمیزکننده های صورت اکثراً در صابون های طبیعی، کف های تمیزکننده، کرم ها و لوسیون های تمیزکننده، ماسک های صورت و بعضی ترکیبات مخصوص دیگر یافت می شوند.

در هنگام استفاده از ماسک، لایه نازکی از آن را بر روی صورت و گردن خود بمالید و از لبخند زدن یا خندیدن در هنگام خشک شدن آن پرهیز کنید تا ماسک دچار  ترک نشود. پس از خشک شدن ماسک، آن را باآب ولرم و همراه با دستکش نرم بشویید و سپس صورت را به آرامی با حوله نرم کمی خشک کنید و اجازه دهید پوست، خود به خود خشک شود.

مراقبت از پوست بدن

عدم توجه به پوست گردن به پایین از اشتباهات مهم است. خانم ها( به ویزه با افزایش سن)، بیشتر به پوست صورت خود توجه می کنند، در حالی که در پوست بازو، ساق پا، آرنج، زانو و پاها نیز لکه های پوستی، کدورت، تغییر رنگ و ضخیم شدگی ایجاد می شود . بهترین راه مقابله با عوارض مزبور، مرطوب نگه داشتن پوست است و این کار را می توان با استفاده از شستشوی بدن یا کف های مرطوب کننده در هنگام استحمام انجام داد . به یاد داشته باشید که پس از استحمام باید پوست بدن را با لوسیون یا کرم سفت کننده پوست مرطوب نمایید. بخار ایجاد شده در حمام، منافذ پوست را باز می کند و در نتیجه، تمام کرم یا لوسیون جذب پوست می شود .

فرآورده های مختلفی برای محافظت از پوست بدن در دسترس قرار دارند که از جمله آنها باید از کرم های ضد نمک های حمام، لوسیون های بدن، ترکیبات مخصوص شستشوی بدن، کف مخصوص حمام، کرم بشره، پوشش شاخی یا کوتیکول)، لوسیون دست، ترکیبات ضد حساسیت، ترکیبات آلی، خمیر ریش، کرم های سفت کننده پوست و ویتامین های پوستی نام برد. در اینجا به ذکر نکات مهمی درباره بعضی از آنها می پردازیم:

کف های مخصوص حمام تنها برای بچه ها مورد استفاده قرار نمی گیرند و بزرگسالان نیز می توانند از آنها استفاده کنند. این کف ها حاوی روغن های ضروری هستند که بر حسب محتوای گیاهی آن ها، تأثیرات متفاوتی دارند. استوقدوس، چوب صندل سرخ و بابونه. رایج ترین روغن های ضروری ایجاد کننده فضای آرام بخش هستند و نعناع، روغن لیمو و چای سبز موجب ایجاد انرژی در بدن می شوند. افزودن چند برش پرتقال، لیمو، گلبرگ گل ها یا پوست مرکبات به آب داخل وان موجب تسکین دردهای عضلانی و ترمیم کبودی  می شود. البته کف های حمام برای همه افراد مناسب نیستند. زنان باردار و افراد دارای پوست خشک نباید مدت زیادی در آب گرم  بمانند. بهترین نوع کف حمام برای پیشگیری از خشک شدن پوست، کف حمام حاوی آلوئه، عسل یا ویتامینE است .

نمک های حمام می توانند موجب پوسته برداری و نرم شدن پوست شوند. دو نوع متداول نمک های حمام عبارتند از نمک طبیعی دریا و نمکEpsom( که به آن سولفات منیزیم هم می گویند.) درمان با نمک دریا موجب جوانی سلول ها می شود  زیرا نمک دریا موجب  می شود سموم و مواد معدنی خون با آب دریا جا به جا شوند. هنگامی که در وان آب حاوب نمک قرار می گیرد باید دمای آن زیر۳۷ درجه سانتی گراد باشد. نمک موجب تمیز شدن منافذ پوستو سم ذدایی بدن می شود و پوست را خشک می کند، بنابراین در طول قرارداشتن در وان آب نمک و پس از آن، آب زیادی بنوشید. همچنین پس از استحمام، ماساژ با نمک خشک می تواند سلول های مرده پوست را بردارد و گردش خون زیر پوست را برقرار کند.

لوسیون های بدن در مقایسه با کرم های بدن متداول تر هستند؛ ولی لوسیون ها به دلیل داشتن آب بیشتر( نسبت به روغن) ملایم ترند. لوسیون ها از تظر برطرف کردن خشکی پوست ضعیف تر از کرم های پوست هستند.

* دست ها معمولاً نخستین منطقه ای هستند که دچار پیری می شوند. لوسیون های دست بدون اینکه دست ها را چرب کنند از خشک شدن آنها جلوگیری به عمل می آورند. اکثر این لوسیون ها حاوی آلوئه ورا، کره شی، روغن بادام، ویتامینA و ویتامینC هستند که همگی به سرعت به پوست نفوذ می کنند .

* لوسیون های پا را به آرامی بر روی پا ماساژ دهید. ابتدا پاها را حداقل به مدت ۵ دقیقه در آب گرم  قرار دهید و پس از خشک کردن آن ها با حوله نرم، با استفاده از سوهان(سنگ) پا، قسمت های شاخی را بردارید و لوسیون را برای مرطوب کردن به پوست بمالید. سپس جوراب نخی به پا کنید تا رطوبت پا حفظ شود. افرادی که پاهایشان بیش از حد عرق  می کند باید از کفشهای چرمی یا برزنتی استفاده کنند. استفاده یک روز در میان از صندل به جای کفش نیز به تنفس پاها و کاهش تعریق آنها کمک می کند.

مراقبت از پوست صورت

متخصصین زیبایی عقیده دارند حتی اگر کلیه ی معالجات از سوی بهترین متخصصین مراکز زیبایی بر روی یک چهره ی خسته و افسرده انجام شود، هرگز نمی تواند نتیجه بخش باشد، زیرا عمدتاً آرامش خاطر و شادی است که چهره را باز و پوست را با طراوت می کند. پوست جوانان شاداب است و حالت ارتجاعی خود را دارد، ولی با افزایش سن عضلات زیر پوست شل شده، حالت خود را از دست می دهد و کم کم منافذ چربی زیر پوست از بین می روند و این خشکی باعث ایجاد چین و چروک در پوست می شود.

با مراقبت از پوست، و ورزش دادن آن و استفاده از کرم های مناسب می توان فعالیت منافذ چربی و عضلات آن را مشابه دوران جوانی حفظ کرد. مراقبت از پوست باید همراه با رعایت رژیم غذایی مناسب، نوشیدن مایعات زیاد، ورزش، خواب کافی و آرامش خاطر باشد. باید از پوست در مقابل تابش آفتاب، سرما، باد بوسیله ی کرمهای مناسب محافظت کرد. استفاده ی زیاد از چربی و مواد قندی، نوشیدن مشروبات الکلی بر روی پوست تأثیر بسیار داشته و به آن صدمه می زند. البته جدیداً رتینوئیک اسید به لیست داروهای موضعی ضد چین و چروک اضافه گردیده است. این ماده به صورت کرم در داروخانه قابل دسترس است و اثر آن ابتدا بر روی درمان جوش مشخص گردید و بعد از مدتی، متخصصین به خاصیت آن به عنوان کرم ضد چین و چروک پی بردند.

 تحقیقات نشان داده است استفاده از آن طی مدت طولانی نتیجه بخش خواهد بود. یکی دیگر از دلایل خرابی پوست، کم و زیاد کردن وزن به طور مداوم است، با اضافه شدن وزن، پوست کشیده می شود، که این خود باعث صدمه زدن به بافت ارتجاعی پوست می شود. درست بر عکس این حالت، در هنگام لاغر شدن پوست نمی تواند مانند فنر به شکل خود برگردد، در نتیجه شُل شده و شیارها و چین و چروکهای زیادی روی آن به خصوص در قسمت بالای ران ها و روی شکم ایجاد می شود. این تغییرات پوستی را از طریق ماساژ روغن نارگیل، روغن زیتون یا روغن کاکائو روی پوست می توان کاهش داد. این روش عمدتاً برای پیشگیری از ترک های (روی پوست شکم) ناشی از حاملگی بسیار مؤثر است. لایه های چربی در زیر پوست قرار دارند و پوست را از عضلات زیرین و استخوان ها جدا می کنند. این لایه ها غدد چربی را در بر می گیرند و بوسیله ی آنها ویتامین های قابل حل در چربی (ویتامین هیا E,D,A) را به پوست می رسانند. از دست رفتن چربی پوست در اثر رعایت رژیم های غذایی سخت و بیماری، در تغییر شکل ظاهر پوست بسیار مؤثر است.

راه های تمیز نگه داشتن پوست

 

کرم های ضدسلولیت: سلولیت در اثر تجمع سلول های چربی ایجاد می شود و کرم های ضد سلولیت فرآورده های سفت کننده پوست هستند و به منظور نفوذ به پوست برای خشک کردن سلول های چربی و حل کردن چربی پوست به کار می روند. این کرم ها به طور معمول به ران  ها، مچ دست، شکم و بالای بازو مالیده می شود و ماده اصلی تشکیل دهنده آن ها کافئین، ویتامینC ، ویتامینE و ویتامینD است .

خمیر و ژل اصلاح، رطوبت مو را زیاد می کنند و موجب می شوند تیغ، بدون برجاگذاشتن درد و بریدگی موها را بتراشد. خانم ها نیز می توانند از این ترکیبات استفاده کنند. بعضی از این خمیرها یا ژل ها، حاوی ترکیبات طبیعی گیاهی، مثل آلوئه ورا، چای سبز، نعناع و ویتامین ها هستند. انواع گیاهی ملایم تر هستند و پوست را بهتر در برابر آسیب دیدگی و تحریک محافظت می کنند. بهترین زمان استفاده از خمیر یا ژل اصلاح، بعد از استحمام با آب گرم است که منافذ پوست را باز، موها را نرم و عضله ها را شل می کند. در صورت در دسترس نبودن خمیر و ژل اصلاح به طور موقت می توانید از شامپو یا ترکیبات حالت بخش مو استفاده کنید.

فرآورده های ضد آفتاب: فرآورده های ضد آفتاب که به صورت سان بلاک(Sunblock) و سان اسکرین(Sunscreen) در دسترس هستند، به دو شکل مختلف عمل  می کنند. سان ببلاک ها پرتوهای فرابنفش را منعکس و سان اسکرین هاف آن ها را به داخل پوست جذب می کنند . سان بلاک ها اکثراً به شکل کرم یا لوسیون ساخته می شوند و اغلب حاوی اکسید روی، وازلین  قرمز و دی  اکسیدتیتانیوم هستند و به پرتوهای زیان بخش فرابنفش AوB آفتاب اجازه نمی دهند به سطح پوست نفوذ پیدا کنند. تصور می شود سان بلاک ها مؤثرتر از سان اسکرین ها هستند هرچندSPF یکسانی داشته باشند. همه نواحی باز بدن باید با سان بلاک پوشیده شوند. این نواحی عبارتند از بینی، گوش، پوست ناحیه استخوان ترقوه و شانه ها بعضی از سان بلاک های پرقدرت ممکن است منافذ پوست را ببندند و موجب  ایجادآکنه شوند ولی امروزه فرآورده های سان یلاک جدید چرب نیستند و موجب بروز این عارضه نمی شوند. اسپری سان بلاک هم در دسترس است که به راحتی می توان از آن استفاده کرد.

نور افتاب دارای سه نوع پرتو زیان بخش فرابنفش (UVA) A فرابنفش B(UVB) و فرابنفش C (UVC) است . طول موجUVA حدود ۴۰۰ تا ۳۲۰ نانومتر، طول موجUVB تقریباً۳۲۰ تا ۲۹۰ نانومتر و طول موج UVC حدود ۲۸۰ تا ۱۰۰ نانومتر است. خطرات این چرتوها به کمک همین اعداد مشخص می شوند. هرچه این عدد کوچک تر باشد، طول موج کوتاه تر و سطح انرژی خورشید بیشتر است و اسیب بیشتری به پوست می رساند  UVCخطرناک ترین نوع این پرتوها است ولی خوشبختانه به وسیله لایه اُزُن جذب می شود. – پژوهشگران در یافته اند کهUVAعامل ایجاد پیری پوست، شامل بروز چروک ها و خطوط ظریف، خشکی پوست و لکه های تیره پوستی است. تماس با UVA احتمال ایجاد خال بدخیم(ملانوم) را که خطرناک ترین نوع سرطان پوست است افزایش می دهد. پرتو فرابنفش B(UVB) موجب آفتاب سوختگی می شود. – اکثرترکیبات ضدآفتاب(اعم از سان بلاک یا سان اسکرین) فقط از پرتوهای B(UVB) به طورمؤثر جلوگیری می کنند. قبل از خرید ترکیب ضدآفتاب توجه کنید که دارای برچسب «وسیع الطیف» باشد، زیرا تنها این نوع  ضدآفتاب می تواند از هر دونوع پرتو A,B فرابنفش ممانعت به عمل آورد.  برای محافظت در برابر آسیب ناشی از UVA,UVB باید از عینک افتابی، کرم لب و کلاه لبه دار محافظ چشم ، لب ، مو و صورت نیز استفاده کرد.

اجتناب از نور خورشید: از مواجهه با نورآفتاب پرهیز کنید. پرتوهای غیرقابل رؤیت ولی شدید آفتاب به پوست آسیب می رسانند و موجب بروز چین های عمیق، خشکی، زبری، لکه و بیماری های جدی تری مثل تومورهای غیرسرطانی (خوش خیم) و سرطانی(بدخیم) پوست می شوند. در حقیقت اکثر تغییرات پوستی ناشی از پیری در اثرتماس با نور خورشید، در طول عمر به وجود می آیند. برای محافظت کامل از نور آفتاب از ۳ روش زیر استفاده کنید:

الف- از تماس با نور آفتاب در ساعاتی که شدت آن به حداکثر می رسد پرهیز کنید. ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر آسیب رسان ترین زمان پرتوهای خورشیدی است. سعی کنید زمان حضور در خارج از اتاق را در این فاصله به حداقل برسانید.

ب- لباس های محافظ بپوشید. پوست بدن خود را با لباس بپوشانید. پوشیدن  لباس آستین بلند، شلوار بلند و کلاه لبه دار مفید است. لباسهای کتانی محافظت بیشتری از نورافتاب به عمل  می اورند تا لباسهای تریکو. امروزه کارخانه های متعددی به تولید لباس های محافظ آفتاب(SPF) که به طور تخصصی برای جلوگیری از ورد پرتوهای فرابنفش طراحی شده اند و بدن را خنک و راحت نگه می دارند اشتغال دارند.

ج- از کرم ضدآفتاب استفاده کنید. نوعی کرم ضدآفتاب با عامل محافظ آفتاب-( sun protection factor,SPF) بیشتر  از ۱۵ انتخاب کنید و ۲۰ دقیقه قبل از خروج ازاتاق آن را به پوست خود بمالید و این کار را هر ۲ ساعت، بعد از تعریق شدید یا پس از خروج از استخر یا دریا تکرار نمایید.

به اندازه کافی بخوابید: حداقل باید هشت ساعت در شب بخوابید. هنگام خواب میلیون ها سلول مرده برداشته شده و سلول های پوست شما دوباره ساخته می شوند و پوست شما تازه می شود، در اتاقی که می خوابیدن باید هوای تازه جریان داشته باشد. هورمون هایی که مشغول بازسازی سلول های فرسوده و خسته ی پوست هستند، هنگام خواب فعالتر می شوند، بنابراین کمبود خواب پوست شما را بی حال و کدر می نماید.

ورزش کنید: ورزش کردن بسیار مهم است و گردش خون را بیشتر کرده و باعث رساندن اکسیژن و غذای کافی به سلول های پوست می شود. یکی از بهترین ورزش ها قدم زدن در هوای آزاد و تمیز است. شنا، تنیس، حرکات موزون بدن، پیاده روی و نرمش از جمله ورزش های مفید محسوب می شوند.

غذای تازه و مقوی بخورید: در روز سه وعده غذای کامل لازم است. اگر شما سعی دارید، وزنتان را کم کنید خوردن گوشت و مواد پروتئینی را قطع نکنید، بلکه فقط از مقدار آن کم کنید و شیرینی و مواد نشاسته ای کمتر بخورید. تغذیه ی مناسب و استفاده از میوه و سبزیجات تازه به طور کلی سلامت شما را تضمین می کند. یک صبحانه ی کامل باید شامل آب میوه، تخم مرغ، غلات، نان برشته و شیر باشد. نهار باید انرژی زا و نشاط آور و شامل مواد خامی مانند هویج، کرفس، گوشت، غلات کامل و سبزی باشد. شام باید شامل مواد پروتئینی مانند یک قطعه گوشت ماهی، یک عدد تخم مرغ، لوبیا و سالاد فصل، میوه ی تازه و آب میوه باشد و در وعده های مختلف غذایی، اکیداً از خوردن سیب زمینی سرخ کرده، چیپس، شکلات و نوشابه بپرهیزید.

اجتناب از سیگار کشیدن:  سیگار نکشید. استعمال دخانیات پیری پوست را تسریع می کند و چروکیدگی پوست را افزایش می دهد. تغییرات پوستی ناشی از سیگار در جوانان، پس از ۱۰ سال استعمال دخانیات ظاهر می شوند. کشیدن سیگار موجب باریک شدن رگهای خونی نازک لایه های خارجی پوست می شود. در نتیجه جریان خون این رگها کاهش می یابد و اکسیژن و مواد غذایی مانند ویتامینA که برای سلامتی پوست مفید هستند به پوست نمی رسد. تمام این عوامل موجب افزایش آسیب دیدگی رشته های ارتجاعی پوست(الاستین) و کلاژن می شوند و در نتیجه، استحکام و کش سانی پوست کاهش می یابد. علاوه براین جمع کردن لب ها و بستن چشم ها در هنگام سیگارکشیدن با هدف جلوگیری از ورود دود موجب بروز چروک در پوست صورت می شود. همچنین ممکن است تماس مداوم با حرارت ناشی از سیگار به پوست صورت آسیب برساند.

شستن آن با ملایمت: 

* پوست خود را با ملایمت بشویید، باآب گرم (و نه داغ) استحمام کنید و مدت استحمام را به ۱۵ دقیقه یا کمتر برسانید. آب داغ و استحمام طولانی،چربی پوست را کاهش می دهند.

* از صابون های قوی استفاده نکنید ، صابون های قوی چربیهای پوست را از بین می برند و پوست را خشک می کنند. از صابونهای ملایم یا شوینده هایی که روغن به آنها افزوده شده است استفاده کنید

* از فراورده های حاوی عطر یا رنگ استفاده نکنید ،  اگر پوست حساسی دارید، این نوع فراورده ها پوست را تحریک می کنند و ممکن است موجب بروز حساسیت شوند .

* موادآرایشی چشم‌ را به دقت پاک کنید. برای پاک کردن آرایش دور چشم از اسفنج نرم، پارچه پنبه ای یا گلوله های پنبه ای استفاده کنید تا بافت ظریف دور چشم آسیب نبیند. اگر از آرایش زیاد و ضد آب استفاده کرده اید، باید با پاک کننده دارای ماده روغنی مثل اوسرین(Eucerin) یا ژل وازلین آن را تمیز کنید.

* پوست خود را با ملایمت خشک کنید. پس از شستن پوست یا استحمام ، آن را با ملایمت و با حوله خشک کنید تا مقداری از رطوبت بر روی پوست باقی بماند. بلافاصله پوست‌ را با  روغن یا کرم مرطوب کنید.

مرطوب کردن مرتب: پوست رابه‌ طور مرتب مرطوب کنید ، مرطوب کننده‌ ها ، میزان رطوبت پوست را در حد طبیعی نگه می دارند. مرطوب کننده ها با ایجاد عایق از خروج آباز پوست جلوگیری می کنند یا موجب آزادشدن آهسته آب به داخل پوست می شوند. مناسب ترین مرطوب کننده و تعداد دفعات استفاده از آن به عوامل زیادی از جمله نوع پوست، سن و موجود بوددن یا نبودن اختلالاتی مثل آکنه بستگی دارد.یک روش مناسب برای آزمایش این که آیا پوستتان به یک مرطوب ‌کننده نیاز دارد یا نه، آن است که ۲۰ دقیقه بعد ازاستحمام اگر احساس می کنید پوست ‌خشک و تحت فشار است ، باید از مرطوب ‌کننده استفاده کنید .

از ناراحتی عصبی بپرهیزید: سعی کنید برای مسائل جزئی عصبی نشوید و آرامش خود را حفظ نمایید. زیرا عضلات پوست به هنگام ناراحتی های متعدد و استرس در هم کشیده شده و دچار چین و چروک زودرس می شود.

از قرار گرفتن در هوای آلوده بپرهیزید: گرد و غبار و هوای آلوده به پوست صدمه می زند و پوستهای حساس بیشتر در معرض این قبیل صدمات قرار دارند. سعی کنید از رفتن به نواحی آلوده پرهیز کنید و در صورت لزوم، نواحی باز بدن مثل صورت و دستها و گردن را با یک لایه نازک روغن بچه بپوشانید، این لایه ی روغن از پوست شما در مقابل صدمات و آلودگی هوا محافظت می نماید. به همان میزان که آلودگی هوا به پوست آسیب می رساند، باد و طوفان و خشکی هوا و سرما و گرمای شدید هم اثرات نامطلوبی بر روی پوست دارد.

بخندید: خندیدن باعث کشیدگی عضلات صورت در جهت مخالف چین و چروک پوست گردیده و از افتادگی آن جلوگیری می کند. این خود ورزش بسیار خوبی برای عضلات صورت و نهایتاً پوست می باشد.

مایعات زیاد بنوشید: روزانه حداقل ۱۰-۸ لیوان آب و مایعات دیگر بنوشید. این مایعات اگر به صورت آب میوه یا شیر باشد بسیار مفید است. در صورتی که آب آشامیدنی منطقه ای که در آن زندگی می کنید سنگین بوده و حاوی املاح زیاد است، می توانید از بطری های آب تصفیه شده (آب معدنی) استفاده کنید. به هر ترتیب پوست بدن احتیاج به رطوبت دارد و هرچه مایعات بیشتری بنوشید، پوست شادابتر می شود و سموم بدن از طریق کلیه ها دفع می شود.

تراشیدن مو: تراشیدن مو را با احتیاط انجام دهید ، تراشیدن موهای زائد متداول  و ارزان قیمت است ولی می تواند به ویزه در پوستهای نازک، خشک یا خیلی حساس موجب تحریک شود.قبل از تراشیدن مو، پارچه گرمی را بر روی پوست صورت قرار دهید تا موها نرم شوند یا بعد از استحمام با آب گرم موها را بتراشید.

* موها را در هنگام خشک بودن پوست نتراشید زیرا این کار می تواند موجب سوختگی پوست شود. قبل  از تراشیدن موها از کرم ، لوسیون یا ژل استفاده کنید تا پوست را لغزنده کند و از آسیب آن جلوگیری نماید.

*  از تیغ تیز و تمیز استفاده کنید. اگر از ماشین اصلاح برقی استفاده می کنید درجه آن را در وضعیت خیلی نزدیک به پوست قرارندهید چون ممکن است موجب آسیب به پوست شود.

*  موها را  در جهت رشد آنها و نه در جهت مخالف،بتراشید .

*  پس از تراشیدن موها، پوست را با آب گرم بشویید.

* در صورت ایجاد تحریک پوستی، از لوسیون فاقد اتیل یا ایزوپروپیل الکل استفاده کنید. اگرچه فراورده های حاوی الکل موجب خنک شدن پوست می شوند، تحریک شدگی آن را کاهش نمی دهند زیرا الکل به سرعت از پوست تبخیر می شود.

مراقبت با استفاده از ترکیبات طبیعی

در حال حاضر استفاده از ترکیبات  طبعی مراقبت از پوست و فراورده های بهداشتی ساخته شده با این ترکیبات به سرعت رو به افزایش است ، البته باید در نظر داشت که این فرآورده ها به دلیل طبیعی بودن بسیار گران قیمت هستند . بعضی از فراورده های طبیعی مراقبت از پوست مثل ویتامینE ،آووکادو و چای سبز از راه خوراکی یا موضعی قابل استفاده هستند . فرآورده های طبیعی از قدرت بیشتری برای بهبود ظاهر و سفتی پوست و از بین بردن چروکهای ظریف برخوردار هستند.

ویتامینC: از جمله مواد طبیعی است که برای مراقبت از پوست به کار می رود. ویتامینC ویتامینی محلول در آب و آنتی اکسیدان است و به دلیل آنکه نقش حیاتی در تشکیل کلاژن(پروتئین ساختاری اساسی پوست) دارد، سرگروه  طبیعی ضدچروک است. مالیدن ویتامینC به پوست می تواند اثر چشمگیری بر ساخته شدن کلاژن داشته باشد. همچنین ویژگیهای آنتی اکسیدان ویتامینC موجب ترمیم سلولهای پوستی آسیب دیده به وسیله رادیکال های آزاد می شوند. از این رو ویتامینC با نفوذ به داخل سلولهای پوست به کاهش چروکهای پوست کمک می کند. بهترین منابع ویتامینC اکثر سبزیجات و میوه ها به ویژه مرکبات، آب پرتقال، فلفل دلمه ای، میوه ی پاپایا، کلم بروکلی، توت فرنگی، گرپ فروت، کلم قرمز و اسفناج هستند.

ویتامینE : این ویتامین به عنوان همراه ویتامین C معرفی می شود و توأم با آن مورد استفاده قرار می گیرد. ویتامینE یکی از معروفترین ترکیبات تشکیل دهنده فرآورده های ضدپیری کنونی است. ویتامینE ، آنتی اکسیدان و محلول در چربی است و پیر شدن پوست را به تأخیر می اندازد و مقدار زیادی از اکسیژن لازم  برای خون، قلب و سایر اندامهای بدن را تأمین می کند. فرآورده های پوستی حاوی ویتامینE برای کاهش چروکهای پوست از تأخیر مناسبی برخوردار هستند. مصرف توأم ویتامین C و ویتامینE تأثیر بیشتری دارد زیرا ویتامین C به جذب ویتامینE در بدن کمک می کند.

ویتامینE را هم می توان مانند ویتامین C به بدن مالید. ویتامینE موجب تسکین آفتابسوختگی و درد ناشی از مشکلات شدید پوستی می شود. ویتامین E از نقش مهمی در کمک به آب دهی پوست، پیشگیری از التهاب پوست و بازسازی سلولهای پوست برخوردار است. بهترین منابع ویتامینE ، خشکبارمانند مغز بادام، بادام زمینی، گردو و میوه هایی مانند انبه، کیوی، سبزیجات برگ سبز و روغن سویا، ذرت یا آفتابگردان هستند

ویتامینA: ویتامینA محلول در چربی است. پوست خشک به ویتامینA نیاز دارد. با استفاده از این ویتامین، خارش و خشکی پوست بهبود می یابد. در پوستهای پیر و پوستهای مستعد آکنه، ویتامینA موجب کاهش چروکها و بازشدن منافذ می شود. بهترین منابع ویتامینA، سبزیجات برگ سبز،هویج، میوه های زرد، روغن کبدماهی، جگر و شیر، پنیر، کره و زرده تخم مرغ هستند.

ویتامینD: این ویتامین محلول در چربی است و به مقدارکم در مواد غذایی طبیعی یافت می شود و باید به غذاهایی مانند شیرو  سایر لبنیات افزوده شود. ویتامینD اغلب در لوسیون های ضدآفتاب به کار می رود، زیرا این ویتامین در اثر تماس باآفتاب، در بدن  ساخته می شود.

ویتامینK: ویتامین محلول در چربی است و نقش مؤثری در انعقاد خون دارد. معمولاً به دلیل آنکه این ویتامین به  وسیله باکتری های روده تولید می شود، کمبود تغذیه ای در آن دیده نمی شود، مگر نوزادان که روده استریل( بدون باکتری) دارند و نیز در سوءجذب ویتامینK، ویتامینK1در گیاهان سبز یافت می شود. ویتامین K از نقش مهمی در برطرف ساختن لکه های پوستی پیری و سیاهرگهای عنکبوتی شکل پوست برخوردار است.

سفیده تخم مرغ: سفیده تخم مرغ ارزان ترین و قابل دسترس ترین ماده برای مراقبت از پوست است. سفیده تخم مرغ بیش از ۶۰% وزن آن را تشکیل میدهد و میزان کلسترول و چربی آن حدود صفر است. برای داشتن موهای ضخیم و شفاف، سفیده تخم مرغ را به شامپوی معمولی خود اضافه کنید. با زدن سفیده تخم مرغ تا حدی که کف کند می توانید ماسک صورت ارزان قیمتی بسازید. این ماسک را به تمام صورت خود بمالید و صبرکنید تا خشک شود. سپس ماسک را باآب سرد بشویید تا منافذ پوست صورت تنگ تر و سفت تر شوند و پوست شادابی را بسازند. ماسک سفیده تخم مرغ نباید بیش از یک بار به پوست صورت مالیده شود چون پوست به آن عادت می کند و هربار تأثیر سفیده تخم مرغ بر پوست کمتر می شود.

چای سبز: چای سبز در کشورچین به عنوان دارویی سنتی برای درمان هر بیماری، از سردرد تا زخم های باز، بیش از۵۰۰۰ سال است که مورد استفاده قرار می گیرد. اخیراً پژوهشگران بسیاری در سراسر جهان به اسرارفواید چای سبز پی برده اند و در نتیجه از این نوع چای در سایر نقاط دنیا نیز استفاده می شود. چای سبز، نوعی گیاه باستانی و سرشار ازEGCG است که نوعی آنتی اکسیدان پرقدرت به شمار می آید و موجب جوانی پوست پیر می شود.  EGCG تأثیری ۲۰۰ بار بیش از ویتامینE در کاهش چروک های پوستی و فعال سازی دوباره سلول های پوستی در حال مردن دارد. همچنین برای برطرف کردن جوشهای صورت(آکنه) مؤثر واقع می شود. علاوه بر تأثیر پوستی، نوشیدن چای سبز ظاهراً به پایین آوردن کلسترول و پیشگیری از حمله قلبی و سکته مغزی کمک می کند. همچنین تحقیقات نشان داده اند که نوشیدن روزانه چای سبز می تواند خطر بروز سرطان و آرتریت روماتویید را کاهش دهد. تنها مشکل چای سبز، دارا بودن کافئین است. البته مقدارکافئین موجود در یک فنجان چای سبز خیلی کمتر  از یک  فنجان قهوه است.

جوجوبا: بوته های گیاه جوجوبا(jo jo ba)که با نام «Simmondsia chinensis» شناخته می شود، بومی صحرای سونوران هستند. روغن جوجوبا، نوعی موم مایع است که به وسیله دانه های بوته کوچک جوجوبا تولید می شود. رنگ این دانه ها شبیه دانه های قهوه ولی اندازه آنها کوچک تر از دانه های قهوه است. از آنجا که روغن جوجوبا از نظر بافتار و قوام، شباهت زیادی به چربی طبیعی تولیده شده به وسیله پوست انسان دارد، از افزودنیهای متداول فرآورده های بهداشتی پوست به شمار می آید. پوست قادر است روغن جوجوبا را به سرعت و به طور عمیق جذب  کند. فراورده های روغن جوجوبا به طور مؤثر از کاهش رطوبت پوست جلوگیری می کنند. چانچه روغن جوجوبای خالص به پوست مالیده شود، خشکی، پوسته پوسته شدن، قرمزی یا چروکیدگی پوست پس از مدتی به میزان زیاد کاهش پیدا می کند؛ با اینکه جوجوبا به صورت روغن مورد استفاده قرارمی گیرد، موجب بسته شدن منافذ پوست نمی شود. این روغن غیرمحرک و  ضدباکتری و ضد حساسیت مشکلات پوستی همراه با خشکی شدید و شوره را برطرف می کند و از موادی است که به طور متداول برای کاهش چین و چروکهای اطراف چشم و دهان مصرف می شود. روغن جوجوبا همچنین ترشح چربی پوست را کاهش می دهد و برای پوستهای چرب مورد استفاده قرارمی گیرد.

 بابونه: گیاه بابونه(chamomile)، گیاهی دارویی است که در تمام دنیا مورد مصرف قرار می گیرد. بابونه آلمانی و بابونه رومی از اثرات آرام بخش شناخته شده ای برخوردارهستند. از بابونه در چای، روغنهای ضروری، دهان شویه، قرصهای هضم غذا، لوسسیون ها، کرم های تسکین دهنده(آرام بخش) و تنطورها استفاده می شود. بابونه به عنوان درمان آفتاب سوختگی و تحریک پوست نیز به کار می رود.

عسل: عسل از شهد زنبوربه دست می اید. برای تولید حدود نیم کیلو عسل باید یک دسته زنبورعسل بیش از ۸۸۵۰۰ کیلومتر راه را طی کنند و بر روی بیش از ۲میلیون گل بنشینند. عسل به تولید آلفاهیدروکسی اسیدها(AHA,S) که موجب پوسته پوسته شدن و آشکار شدن سلول های پوستی جدید می شوند کمک می کند. سازندگان ترکیبات مراقبت کننده پوستی از عسل تقریباً در همه محصولات خود، شامل فرآورده های مخصوص مو، ماسک های صورت، ژل حمام، صابون، مرطوب کننده ها و لوسیون های دست استفاده می کنند. تمام عسل های طبیعی از ویژگیهای آنتی اکسیدان قابل ملاحظه ای برخوردار هستند. بنابراین عسل به طور مؤثر دردناشی از آفتاب سوختگی و آسیب پوستی حاصل از تیغ را کاهش می دهد. عسل خالص همچنین ضد تحریک پوستی است و از این رو می توان از آن در کودکان و در درمان پوست های حساس استفاده کرد. برای نرم و شفاف شدن پوست، یک چهارم فنجان عسل را به آب وان حمام اضافه کنید و در وان قراربگیرید تا پوست شما، مواد عسل را به خود جذب کند. عسل به عنوان حالت دهنده مو نیز به کار می رود. برای استفاده از این خاصیت عسل، یک قاشق چایخوری عسل را به ۴ فنجان آب گرم اضافه کنید و پس از شستشوی موی سر با شامپو، آن را به موهایتان بمالید. پس از این کار نباید موها شسته شوند.

* تذکر

اگر با رنگ موی بلوند موهایتان رارنگ کرده اید، چند قطره آب لیمو به مخلوط مزبور اضافه کنید تا از رنگ مو محافظت به عمل آورد

حریره جو دوسر: خوردن یک کاسه حریره (بلغور) جو دوسر(oatmeal) گرم به عنوان صبحانه را سالم ترین غذای دنیا برای شروع صبحانه دانسته اند. جو دو سر منبع عالی فیبرمحلول در آب است و سدیم یا کلسترول ندارد و به نگه داشتن قند خون در سطح طبیعی کمک می کند. جو دوسر از قرن ها پیش در مصر به عنوان ماده مراقبت کننده پوست به کار  می رفت. خاک رس و جودوسر به وسیله مصریان باستان به عنوان ترکیبات اولیه ماسکهای جوانی پوست صورت مورد استفاده  قرارمی گرفتند. یکی از ساده ترین ترکیبات خانگی برای صاف  و نرم کردن پوست، ماسک ساخته شده از جو دوسر خشک و زودپز به اضافه شیر یا آب است. صورت خود را با این مخلوط بپوشانید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبرکنید تا خشک شود. سپس آن را باآب گرم بشویید. جو دوسر از اثر ایجادکننده پوسته برخوردار است و سلولهای مرده پوست را برمی دارد و موجب شادابی پوست می شود.

آووکادرو: آووکادو(Avocado) که به آن «گلابی تمساح» هم گفته می شود، از گیاهان جنوب  مکزیک است. درخت آووکادو همیشه سبز است وگاهی قد آن به حدود ۲۴ متر می رسد و گلهای کوچک زرد متمایل به سبز دارد. آووکادو منبع غنی ویتامینA,B,D,E و پتاسیم است و فرآورده های پوستی حاوی آن  به سرعت به پوست نفوذ می کنند و موجب صاف و مرطوب شدن آن می شوند. خوردن مرتب آووکادو، کلسترول و فسفولیپیدهای خون را پایین می آورد و در حد طبیعی نگه می دارد. یک عدد آووکادو را درداخل یک ظرف له کنید و به موها، پوست صورت، پشت، لب ها و دست و پای خود بمالید. آووکادو درمان ایده آل اگزما، قرمزی پوست، پیری پوست و پوست حساس است.

 آلوئه ورا: آلوئه ورا)ََAloe) از ژل گیاه کاکتوس مانند آلوئه به دست می آید که در زبان فارسی به آن«صبر زرد» گفته می شود. این گیاه، بومی افریقاست و به طور شایع به آن آلوئه ورا  می گویند. این گیاه بیش از ۹۵% آب را در برگ های ضخیم خود نگه می دارد و به همین دلیل قادر است در هوای بسیارگرم و خشک که سایر گیاهان توانایی تحمل آن را ندارند، زنده بماند. اگرچه این گیاه شبیه کاکتوس است ولی به خانواده «سوسن» (lily) تعلق دارد. آلوئه ورا ژل و لاتکس ( شیرابه ) تولید می کند. ژل آلوئه ورا که به وسیله برگ های داخلی آن ترشح می شود به طور موضعی برای تسکین سوختگی پوست و تشدید بازسازی سلولهای پوست به کار می رود. از آلوئه ورا در بسیاری از فرآورده های مراقبت از پوست استفاده می شود. قرنها از ژل آلوئه ورا برای ترمیم ضایعات تحریکی پوست و خشکی پوست استفاده می شد. آلوئه را به شربت های سرفه نیز اضافه می کنند.- بادام:بادام در واقع دانه های درخت بادام است. این درخت در فصل تابستان شکوفه های سفید یا  صورتی می دهد. خود بادام سفیدرنگ است ولی در لایه نازک قهوه ای روشن پوشیده شده و پوست سختی آن را احاطه می کند. بادام شیرین و بادام تلخ، هر دو منبع ویتامینE ، فیبر، پوتئین و منیزیم هستند. بادام تلخ در صنایع غذایی و نوشابه سازی به کار می رود و اغلب به مواد آرایشی نیز اضافه می شود. مطالعات نشان می دهند که خوردن بادام موجب کاهش کلسترول  می شود، سطح انرژی بدن را افزایش می دهد،وست را نرم می کند و خواب را بهبود می بخشد. فرآورده های پوستی حاوی بادام به ویژه برای درمان پوستهای خشک و حساس به کار  می روند. می توان از بادام خردشده، ماسک  صورت درست کرد. دوقاشق غذاخوری بادام خردشده را با  یک قاشق غذاخوری عسل مخلوط کنید و به  صورت خود بمالید و پس از ۵ دقیقه، باآب سرد بشویید .

زردآلو: مبدأ درخت زردآلو، شمال چین است ولی امروزه کشور ترکیه نخستین تولیدکننده زردآلو به شمار می آید و پس از آن ایران و ایتالیا به ترتیب در مقام دوم و سوم قراردارند. زردآلو سرشار از ویتامینCو Aاست. به خصوص وقتی میوه آن خشک شده باشد. زردآلو پوست رانرم می کند و توان آن را افزایش می دهد. به دلیل ارزان  بودن زردآلو، اغلب در فرآورده های پوستی به جای روغن بادام مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین از زردآلو برای ساختن صابون، کرم، عطر و سایرفرآورده های مرطوب کننده عمیق پوست استفاده می شود. بوی خوش و رنگ زیبای زردآلو در بسیاری از فرآورده های پوستی مورد استفاده قرار می گیرد.

شیر: شیر یکی از بهترین منابع کلسیم است. یک لیوان شیر ۲۰% از فسفر مورد نیاز روزانه بدن را( که به ساختن استخوان ها و سلول ها کمک می کند) تأمین می نماید. شیر حاوی بسیاری از ویتامین ها و مواد غذایی ضروری برای یک رژیم متعادل  است. شیر همچنین دارای ویتامینB12– نیاسین و ریبوفلاوین است. شیر مرطوب کننده عالی پوست خشک، پوست حساس و پوست آسیب دیده است. شیر به درمان مشکلات جدی پوست مانند اگزما، پسوریازیس و روزاسه کمک می کند .

روغن اِمو: روغن اِمو(شترمرغ استرالیایی،Emu) اخیراً در امریکای شمالی به دلیل دارابودن اثر مرطوب کنندگی عالی مورد توجه قرار گرفته است. البته این روغن از هزاران سال قبل، به وسیله مردم بومی به عنوان نرم کننده پوست به کار  می رفت. این روغن، سرشار  از اسیدهای چرب اولئیک و لینولئیک است که در فرآورده های آرایشی، روغن های نرم کننده و پمادها به کار می روند. همه انواع پوست از فرآورده های ملایم و غیر چرب روغن اِمو سود می برند زیرا این روغن بدون مسدودکردن منافذ پوست به طور عمیق به پوست نفوذ می کند. این روغن، علاوه بر نرم کردن پوست برای کاهش دردهای عضلانی، مفصلی و تورم ناشی از التهاب مفصل، زخم بستر، آسیب دیدگی های ورزشی، آفتاب سوختگی و سوختگی ناشی از تیغ مفید است و نیز به عنوان ضد التهاب طبیعی در اگزما، گزش حشرات، تبخال، سبوره( چربی شدید پوست سر و صورت)، پسوریازیس و درماتیت۰التهاب پوست) به کار می رود. روغن اِمو فرآورده عالی مرطوب کننده پوست است، به ترمیم طبیعی بافت جوشگاهی(اِسکار)، لکه های پوستی و ترک خوردگی پوست کمک می کند و همچنین گزارش شده که دردرمان ریزش مو مؤثر است. علاوه براین روغن اِمو از طریق آبدهی قسمتهای خشک پوست اطراف چشمها و دهان، به کاهش چین و چروکها و خطوط ظریف چهره کمک می کند.

روغن دانه انگور: روغن دانه انگور، از دانه های نوعی انگور موسوم بهvitisvinifera به دست می آید. روغن دانه انگور، سبز، کم رنگ و بی بو است و از فشرده شدن دانه های خشک انگورتحت حرارت زیاد به دست می آید. در نتیجه این فرایند، دانه انگور مقاومت زیادی نسبت به حرارت پیدا می کند. روغن دانه انگور حاوی کلسترول  نیست و چربیهای اشباع  شده آن ناچیز است و از این رو اغلب برای درست کردن ماریناد( مخلوط آب، نمک، سرکه و ادویه که برای خواباندن گوشت وماهی قبل از طبخ به کار می رود)، و سس سالاد به کار می رود. از روغن دانه انگور به دلیل دارابودن مقدار فراوان ویتامینهایE،D،C و بتاکاروتن، برای ساخت فرآورده های آرایشی استفاده می شود. روغن دانه انگور حاوی اسید لینولئیک، اسید اولئیک، اسید پالمیتیک، اسید استئاریک و پالمیت اولئیک اسید است. این اسیدهای چرب ضروری از طریق نفوذ به پوست و با اثر مرطوب کننده خود به ترمیم چروکیدگی های اطراف چشم ها، خطوط کشیدگی پوست، سیاهرگ های واریسی و سیاهرگ های عنکبوتی کمک می کنند. لوسیون های ساخته شده از روغن دانه انگور برای پوست های چرب، مرطوب کننده های ایده آل به شمار می آیند. بسیاری از فرآورده های مخصوص مو، روغن های بدن، پمادها و لوسیونهای آفتاب سوختگی، روغن های مخصوص لب و کرم های دست نیز حاوی روغن دانه انگور( به عنوان ترکیب اصلی) هستند؛ زیرا این روغن می تواند پوست را نرم و سالم نگه دارد.

روغن چای درخت: این روغن قرن ها پیش به وسیله بومیان استرالیا کشف شد. گاهی  این روغن را روغن ملالوکاا(Melaleuca Oil) می نامند زیرا نژاد درخت چای حاوی مقدارکافیterpinen4-OL است که بر ضد باکتریهای مضر  و قارچ ها به طور مؤثر عمل  می کند. این ترکیب موجب  می شود روغن درخت چای به خوبی بر آکنه اثرکند. علاوه براین روغن درخت چای به درمان عفونت ها، بریدگی های کوچک، خراشیدگی ها، نیش و گزش حشرات و حتی تشکیل بافت جوشگاهی(اِسکار) کمک می کند. گاهی از این روغن  برای ساخت ترکیبات ضد سوختگی ناشی از تیغ و آفتاب استفاده می شود. به دلیل نفوذ سریع این روغن به پوست و آثار ضد باکتریایی آن، می توان به  طورمؤثر از آن برای درمان اختلالات پوستی استفاده کرد. به همین دلیل امروزه از روغن مزبور به عنوان درمان بسیارمؤثرآکنه استفاده می شود. این روغن همچنین برای درمان پای ورزشکاران، سرماخوردگی، تبخال، دندان درد و عفونت های لثه به کار  می رود. البته باید توجه داشت که بلع این روغن می تواند خطرناک باشد.

عوامل مؤثر بر سلامت و ظاهر آن

عوامل داخلی، خارجی و محیطی بر سلامت و وضعیت ظاهر پوست اثر می گذارند، از جمله:

  • تغییرات هورمونی

در سنین نوجوانی به دنبال افزایش یا کاهش سریع وزن، در سنین قبل از یائسگی، در زمان قاعدگی و در اثرافزایش سن، تغییرات هورمونی بر پوست اثر می گذارند.

  • بیماری ها و داروها

بیماریهای پوستی مانند روزاسه، پسوریازیس، درماتیت، بیماری تیرویید و نیز مصرف داروها و بعضی مشکلات بهداشتی دیگر همگی بر پوست تأثیر می گذارند.

  • عوامل ژنتیکی

داشتن پوست چرب، خشک، یا حساس میتواند زمینه  ژنتیکی داشته باشد.

  • سموم

سموم مختلف، به ویزه دود سیگار بر ظاهر پوست تأثیر  می گذارند .

  • اب  و هوا

سرمای زیاد زمستان و گرمای شدید تابستان می توانند موجب خشکی بیش از حد و ترک خوردگی پوست یا چرب شدن پوست و مستعد  شدن آن به ایجاد آکنه شوند. تماس با پرتو زیان بخش فرابنفش به پوست آسیب می رساند.

مراقبت تخصصی

  • مراقبت پوستی ضدّ پیری

با افزایش سن، سرعت بازدهی سلول های پوستی کاهش می یابد و در نتیجه تولید دوباره سلول های تازه کم می شود و علاوه بر این به دلیل آثار تخریبی نور خورشید، جاذبه و سال ها خندیدن، اخم کردن، جویدن و با چشم نیم باز نگاه کردن، کش سانی( قابلیت ارتجاع)پوست به ویژه در ناحیه صورت کاهش می یابد. این مسئله موجب ایجاد خط های ظریف، چین و چروک گوشه چشم(پنجه کلاغی)، لکه های پیری و چروک های نواحی نازک دست ها، پیشانی، اطراف چشم و دهان، گونه ها و گردن می شود. مراقبت های پوستی ضدّ پیری، صنعتی چندین میلیون دلاری است. رایج ترین فرآورده های ضد پیری پوست شامل کرم های ضد چروک، فرآورده های ضد خشکی پوست و کرم های سفت کننده پوست هستند. اخیراً فراورده های جدیدی که در گروه«آرایشی دارویی» جای دارند روی کار آمده اند. ترکیبات مؤثر سلولی مانند آلفالیپوییک و انواع ویتامین ها، در کرم های ضد چروک به کار می روند. اکثر ترکیبات ضد چروک که تصور می شود به افزایش گردش خون سطح زیر پوست کمک می کنند، موادغذایی بسیار زیادی را دراختیار پوست قرارمی دهند و موجب ترمیم پوست می شوند.

تزیرق سم بتولیسم (Botox)، استفاده از ترکیبات پوسته گذار(اِکسفولیاتور) شیمیایی، پُرکننده ها(فیلرها) ی پوستی ، سم زدایی سلول های پوستی، لایه برداری(لیفتینگ) صورت، فناوری برداشتن موهای زاید به وسیله لیزر (IPL ) ، سطح سازی دوباره با لیزر، لیپوساکشن و سایش میکروسکوپی درم(Microder mabrasion) از روشهای تهاجمی و پرقدرت تر مراقبت های ضدپیری پوست به شمار می آیند. هرنوع جراحی زیبایی می تواند با خطرات و هزینه زیاد همراه باشد ولی چان چه به وسیله متخصص انجام شود، بی خطر است و از نتایج سریع و چشمگیری برخوردار خواهدبود.  کرم های ضدپیری پوست موجب سفت شدن فیبرهای پوست می شوند و مواد غذایی تقویت کننده را دراختیار سلول های پوست قرار می دهند.  ترکیبات ضد پیری پوست و فرآورده های گیاهی مخصوص این کار بسیار زیاد هستند و از جمله آنها میتوان از  گیاهی مخصوص این کار بسیار زیاد هستند و از جمله آنها میتوان از DHEA ، ملانونین، اسیدلیپوییک و روغن ماهی  و چای سبز نام برد.

  • مراقبت در کودکان

پوست کودکان بسیار نرم، ظریف و حساس است و به آسانی تحریک می شود.  لازم نیست هر روز نوزاد خود را استحمام کنید و ۲ تا ۳ بار استحمام در هفته کافی  است. در حمام، پوست نوزاد را با اسفنج نرم ماساز دهید و همیشه از پاک کننده خالص استفاده کنید. پس از خشک کردن نوزاد با حوله نرم کمی پودر فاقد مواد مصنوعی یا نگه دارنده به  بدن نوزاد بزنید. با این کار پوست نوزاد پوسته پوسته نمی شود. همیشه پس از استحمام از پوشک و کهنه نخی برای بستن نوزاد استفاده کنید تا دچار تحریک پوست نشود. ناحیه بستن پوشک را با مرطوب کننده ملایم مرطوب کنید و برای خشک و راحت ماندن پوست از لوسیون و  پودر بچه استفاده نمایید . برای محافظت پوست نوزاد و بچه های کوچک از پرتوهای زیان بخش فرابنفش، همیشه از یک لوسیون ضدآفتاب ملایم ، در هنگام خارج شدن آنها از اتاق و نیز پس از استحمام و پس از خارج شدن از استخر استفاده کنید. اکثر فرآورده های پوستی کودکان خالص هستند و مواد افزودنی ندارند ولی از محصولات مخصوص پوست های حساس نیز میتوان به طور ایمن استفاده کرد.

  • مراقبت در نوجوانان

در نوجوانان، پوست مقدار زیادی سبوم(ماده چرب ترشح شده به وسیله غدد) می سازد و این مقدار، از میزان لازم  بیشتراست. در نتیجه، منافذ پوستی با سبوم بسته می شوند و جوشهای ناحیه صورت، گردن و پشت به وجود می آیند. برای مراقبت از پوست چرب، صورت خود را به آرامی با یک پاک کننده ملایم، یک بار در صبح و یک بار قبل از خواب بشویید. بسیاری از نوجوانان سعی می کنند آکنه(جوش) را با فشاردادن آن ها یا تمیزکردن پوست بردارند ولی این کار اغلب موجب تحریک بیش از حد غدد چربی و آکنه می شود. شستشوی خشن و فشاردادن جوش ها همچنین موجب برجای ماندن بافت جوشگاهی (اسکار) در محل آنها می شود. برای تسکین آکنه های دردناک، به مدت ۱۰ دقیقه زرده تخم مرغ را بر روی پوست خود قرار دهید. این زمان برای جذب مواد لازم به پوست کافی  است. سپس صورت خود را بشویید .  برای کاهش آکنه، از آرایش ملایم استفاده کنید. بعضی از دخترها تصور می کنند فونداسیون( زیرسازی) به مخفی شدن جوش ها کمک می نماید ولی واقعیت آن است که این کار، تنها موجب مسدود شدن منافذ پوست و بدتر شدن جوش ها می شود.

  • مراقبت در آقایان

بسیاری  از آقایان هنوز در مورد محافظت و درمان پوست خود تردید دارند زیرا می ترسند مورد تمسخردیگران واقع شوند! به طور کلی پوست آقایان از خانم ها ضخیم تر است و در نتیجه در سن بالاتری نسبت به خانم ها دچار چروکیدگی پوست می شوند. ولی احتمال چرب تر بودن پوست و بزرگتر بودن منافذ آن در آقایان با در نظر گرفتن سن، ۱۵% بیشتر  از خانم هاست. از  این رو باآنکه پوست آقایان دیرتر دچار چروکیدگی می شود برای مدت طولانی تری پربی و ذرات کثیف در آن تجمع می یابند. برای پیشگیری از ایجاد لکه های سرسیاه، لازم است آقایان هر روز صبح، پس  از اصلاح و هر شب قبل از خواب صورت خود را بشویند. تراشیدن صورت در مسیر رشد موها، با استفاده از خمیر ریش حاوی نرم کننده احتمال سوزش و زخم شدن پوست به وسیله تیغ را کاهش می دهد. پس  از اصلاح صورت، برای مرطوب کردن پوست از یک لوسیون پس از اصلاح مرطوب کننده و ضد حساسیت استفاده کنید. آقایان دارای پوست حساس، خشک یا مستعد آکنه باید برای نرم نگه داشتن پوست و ایجاد نشدن لکه های پوستی از رژیم مراقبت پوستی منظم استفاده نمایند.

  • مراقبت در دوران بارداری

حاملگی، تغییرات هورمونی چشمگیر و آثار پوستی قابل ملاحظه ای را به همراه دارد. پوست زنان باردار چرب تر از معمول است و در نتیجه، آکنه(جوش) به  طور مکرر ایجاد می شود. زنان باردار باید موارد معمولی مراقبت از پوست خود را دوباره مورد بررسی قرار دهند تا پوستی شفاف  و سالم داشته باشند. تمیز کردن روزانه صورت با یک ملایم و بدون روغن، روش مناسبی برای پیشگیری از آکنه است . خطوط ناشی از کشش پوست، شایع ترین لکه های پوستی هستند که در دوران حاملگی، در اثر کشیده شدن سریع پوست و در نتیجه، پاره  شدن فیبرها، در ناحیه  شکم، ساق ها یا  بازوها به وجود می آیند.

فرآورده های پوستی سرشار از ویتامینE مثل کره کاکائو و کره شی(Shea butter) برای مرطوب سازی عمیق پوست در خلال بارداری و ترمیم و کاهش خطوط مزبور در دوران  بارداری پس از زایمان ایده آل هستند.( کره شی از چربی طبیعی درخت  کاریته که در مرکز و غرب افریقا رشد می کند به دست می آید). اختلال پوستی قابل توجه دیگر که در دوران بارداری ایجاد می شود،«ملاسما» (melisma) یا «ماسک حاملگی» است که در اثر افزایش میزان هورمون استروژن و تابش نور آفتاب به وجود می آید و رنگدانه قهوه ای رنگی است که در اطراف چشم ها و گونه ها و گاهی در بالای لب ها دیده می شود. ملاسما به طور طبیعی پس  از حاملگی برطرف  می شود ولی به نظر می رسد مالیدن کرم ضد آفتاب به پیشگیری از ایجاد آن کمک می کند. بعضی از خانم ها از کرم های سفیدکننده برای کمک به محو این لکه ها  پس  از تولد نوزاد استفاده می کنند. خانم های باردار می توانند برای کم کردن تورم پاها، آن ها را با ژل نعناع یا چای سبز ماساژ دهند .

  • مراقبت در دوران یائسگی

به طور معمول، یائسگی از سن ۴۵ تا ۵۵ سالگی ایجاد می شود. در طول یائسگی، پوست خشک و چروک می شود. نازک شدگی پوست  و فقدان گردش خون در زیر سطح پوست موجب پیری پوست می شود. در طول این ۵ تا ۱۰ سال یائسگی می تواند عامل بروز ناراحتی های پوستی شود. بسیاری  ازخانم ها در دوران یائسگی برای کمک به حفظ کش سانی( قابلیت ارتجاع) پوست خود از کرم های ضد پیری پوست استفاده می کنند. فرآورده های طبیعی سفت کننده پوست اغلب حاوی ویتامین CوE  هستند. – عدم مصرف کافئین و نیکوتین و نیز غذاهای شیرین و سرخ  شده به سالم ماندن پوست شما دردوران  یائسگی کمک می کند. همچنین مرطوب نگه داشتن پوست با نوشیدن حداقل ۸ لیوان آب در هر روز مفید است.

  • مراقبت در افراد سیگاری

آیا می دانید دود سیگار حاوی بیش از ۴۰۰۰ نوع سم است؟ پوست افراد سیگاری به آهستگی از سطح داخل به طرف خارج به سم زیان بخش نیکوتین آلوده می شود و در  نتیجه، گردش خونِ پوست  ضعیف و منافذ پوست مسدود می شوند و پوست، نازک می شود. به دلیل عدم نفوذ مواد غذایی از سطح پوست، افراد سیگاری در مقایسه با افراد غیر سیگاری هم سن خود، دارای پوستی کدر، زرد ورنگ پریده و چروک هستند. سیگار، ویتامینC پوست را که ترکیب اصلی مرطوب  و نرم نگه داشتن پوست است از بین می برد. دود سیگار، بر پوست افراد غیر سیگاری ای که در نزدیکی فرد سیگاری زندگی می کنند نیز تأثیر منفی دارد . در صورت ترک  سیگار، هنوز  این امید وجود دارد که پوست خسته و کدر،سلامتی و شادابی خود را بازیابد . افراد سیگاری می توانند ظاهر پوست خود را با خوردن میوه های سرشار از ویتامینA,C,E و نیز نوشیدن آب زیاد به منظور دفع سموم سیگار بهبود بخشند . ماسک ساخته شده از کدوحلوایی رنده شده می تواند موجب شفاف شدن پوست کدر شود. کدو حلوایی منبع عالی بتاکاروتن است.(بتاکاروتن، آنتی اکسیدانی  است که پوست و بدن را از تخریب رادیکال های آزاد محافظت می کند و تغذیه  سلولی را بهبود می بخشد) افراد سیگاری باید هر روز پس از شستشوی صورت از یک مرطوب کننده قوی استفاده کنند. شکی نیست که ترک سیگار، بهترین کار برای بهبود وضعیت سلامت پوست و تمام بدن است.

  • مراقبت در فصل تابستان

نخستین قانون مراقبت از پوست، در فصل تابستان آن است که قبل از خارج  شدن از اتاق، همیشه باید از کرم  ضد آفتاب استفاده کرد. کرم ضدآفتاب باSPF برابر با ۱۵ ( یا بیشتر) باید به نواحی باز بدن مالیده شود . افرادی  که دائماً در زیر افتاب به  سر  می برند می توانند صورت و چشم ها را با کلاه لبه دار و عینک آفتابی از تابش آفتاب محفوظ  نگه دارند تا از  ایجاد چروک و خشکی پوست این نواحی پیشگیری شود. در فصل تابستان، خورشید می تواند ظرف چند دقیقه، نواحی باز پوست را با پرتوهای فرابنفش زیان بخش خود خشک کند. آسیب شدید پوست در اثر تابش نور آفتاب می تواند باآفتاب سوختگی دردناک همراه باشد و ادامه مواجهه با نور آفتاب ممکن است منجر به سرطان پوست شود. ترکیبات ضدآفتاب  موجب محافظت عالی از پوست شناگران، موج سواران، ماهیگیران، ملوان ها یا افرادی  که به ورزش های تابستانی مختلف می پردازند، می شوند . در تابستان لب های خود را با مالیدن کرم آلوئه ورا، خوردن مقدار زیاد آب و مصرف ویتامینC(برای رسیدن آب و مواد غذایی کافی به بدن) محافظت کنید . بهترین مراقبت معمولی از پوست در فصل تابستان، یک یادو بار در هفته، ایجاد پوسته در پوست صورت است تا از این طریق ، منافذ پوست به آزادی تنفس کنند . توجه داشته  باشید که وسایل تهویه مطبوع، پوست را خشک می کنند. بنابراین برای حفظ رطوبت پوست در صورت استفاده از این وسایل، چنان چه مدت زیادی را داخل اتاق به سر می برید، مرطوب کننده ملایمی را به پوست خود بمالید.

  • مراقبت در فصل زمستان

سرمای زمستان موجب کاهش رطوبت  پوست می شود. مجاورت مداوم با هوای سرد و باد خشک بیرون از اتاق و گرمای داخل اتاق،مرطوب نگه داشتن پوست را به منظور پیشگیری از خشکی، قرمزی، خارش، پوسته پوسته شدن و پیری الزامی می سازد  . برای محافظت از پوست در ماه های زمستان به طور منظم آب بنوشید و حداقل هفته ای یک بار از مرطوب کننده عمقی  استفاده کنید. مدت استحمام خود را کوتاه نمایید و به طور روزانه، از  کرم چشم و لب برای مرطوب نگه داشتن پوست این نواحی استفاده کنید . در هوای سرد، از لباس ضخیم، کلاه، شال گردن و دستکش استفاده کنید. علاوه براین همیشه از عینک برای مقابله با پرتوهای زیان بخش فرابنفش و پیشگیری از ایجاد چروک اطراف چشم ها استفاده نمایید.- خوردن مقدار زیادی ویتامین C ( از طریق مصرف میوه و سبزیجات فراوان) به سلامتی پوست در فصل زمستان کمک می کند .

  • مراقبت از پوست خشک

افراد دارای پوست خشک همواره از پوسته پوسته شدن، خارش، قرمزی و کدر و پیربودن پوست خود شکایت دارند . با تغییرات دما، پوست خشک دچار خارش و پوسته ریزی می شود. پوست خشک در افرادی دیده می شود که غدد چربی پوست آنها قادر نیست به اندازه کافی، پوست را چرب و لغزتده کند. در نتیجه چروک ها و خطوط ظریف از نواحی نازک تر پوست که زودتر دچار خشکی می شوند تظاهر می یابند. این نواحی شامل اطراف چشمها، پیشانی، دهان و لبها هستند . پوست خشک سالها پیرتر ازآنچه هست به نظر می آید. برای مبارزه با خشکی پوست چندبار در روز مرطوب کننده قوی حاوی انواع مواد غذایی و روغنهای ضروری خاص استفاده کنید . افراد دارای پوست خشک باید هنگام برخاستن از خواب، قبل از خواب و در فواصل منظم در سراسر روز از مرطوب کننده استفاده نمایند.  افراد دارای پوست خشک باید با پوست خود به نحو بسیار ملایم و ظریف رفتارکنند. چنان چه دارای پوست خشک هستید:

  • صورت خود را باآب داغ نشویید .
  • از پاک کننده های ملایم  صورت به جای صابون های زبر استفاده کنید تاPH پوست  شما در وضعیت متعادل باقی بماند.
  • هرگز  از حوله یا دستمال کاغذی خش برای پاک کردن صورت استفاده نکنید.
  • به آرامی و با حوله نرم پوست خود را نوازش کنید تا خشک شود.
  • فقط از روبالشهای نخی استفاده کنید تا احتمال تحریک پوست کاهش پیداکند .
  • همیشه از لوسیون های ضدآفتاب برای محافظت از پوست در برابر پرتوهای زیان بخش استفاده نمایید. 
  • در هنگام استفاده از مرطوب کننده و کرم ضدآفتاب آن ها را محکم بر روی پوست نمالید زیرا بیش از حد خشک می شوند. اجازه دهید این ترکیبات به صورت مرطوب بر روی پوست باقی بمانند .
  • برای مرطوب کردن نواحی خشک صورت، مقداری آب معدنی را به وسیله آب پاش(اسپری) مخصوص گیاهان به روی این نواحی اسپری کنید .

 

  • مراقبت از پوست های حساس 

پاک کننده ها، صابون ها، لوسیون های بدن، لوسیون های دست و لوسیون های ضدآفتاب متعددی در دسترس هستند که در ساخت آنها از ترکیبات مواد مصنوعی استفاده شده است. باید به افراد دارای پوست حساس آموزش داده شود تا بتوانند فرآورده های پوستی طبیعی را از مصنوعی تشخیص دهند. ایمن ترین راه برای افتراق این دونوع فرآورده، توجه به برچسب هایی است که بر روی آنها واژه ضدحساسیت نوشته شده است . مواد آرایشی ضدحساسیت حاوی هیچ نوع ماده یارنگ مصنوعی نیستند و برای افرادی که از تحریک ها و التهابهای خارجی مثل اگزما رنج می برند ایده آل به شمار می آیند. به دلیل آنکه فرآورده های ضد حساسیت خالص و ضعیف هستند، همه ی انواع پوست می توانند به  طور روزانه، بدون ایجاد عارضه از آنها استفاده کنند . در پوستهای خشک، حساس و مستعد آکنه، ضایعات ناشی از کهنه نوزادان و حتی برای ماساژ شیرخواران می توان از لوسیون های غیر چرب و دارای قدرت نفوذ سریع و ضد حساسیت استفاده کرد. البته چنانچه پوست بسیارحساسی دارید باید قبل از خرید هرنوع فرآورده پوستی ضدحساسیت به وسیله پزشک مورد معاینه قراربگیرید.

منبع : کتاب راهنمای پزشیکی خانواده- مراقبت از پوست مو و ناخن

خدمات تخصصی معرفی شده در این سایت صرفا جهت آگاهی و اطلاع می باشد

Leave a Reply