امروزه یکی از پرمخاطب ترین خدمات پزشکی در سطح دنیا خدمات زیبایی است . این خدمات به روش های مختلف تهاجمی و غیرتهاجمی و به وسیله مواد مختلف بیولوژیک و سنتتیک ارائه می شود. در این میان، هر روشی که بتواند به صورت غیرتهاجمی تر از دیگر روشها و بدون عوارض جانبی عمل کند، به طور قطع از جذابیت و پذیرش بیشتری از سوی بیمار و نیز پزشک برخوردار خواهد شد. یکی از روشهای جدیدی که امروزه طرفداران زیادی را به خود جلب کرده است پی آر پی موی سر و پوست است.

کاربرد PRP (پی ار پی) پوست و زیبایی

 استفاده از PRP (پی ار پی) در جوانسازی و رفع برخی از مشکلات زیبایی هم اکنون در اقصی نقاط دنیا از جمله آمریکا، ژاپن، انگلیس، و نیز ایران مرسوم شده و هر روز گسترش بیشتری را تجربه می کند، زیرا روش جوانسازی پوست با PRP (پی ار پی) به خاطر به کارگیری خون خود بیمار برای درمان وی، دارای جذابیت و پذیرش بیشتری نسبت به روشهای مشابه می باشد. میدانیم که بسیاری از مشکلات زیبایی نظیر چین و چروک ها، خطوط و غیره حاصل پروسه پیری و کاهش کلاژن، الاستین، ماتریکس بین سلولی، فیبروبلاست ها و چربی در لایه های پوست است. این پروسه قوام، شکل، حجم، صافی وقابلیت ارتجاعی پوست را کاهش داده و در نهایت به شکل گیری انواع مشکلات زیبایی نظیر چین و چروک و خطوط منتهی می شود. مطالب مرتبط با نقش پلاکتها در فرایندهای بازسازی بافت های مختلف، که در بخش های قبلی ارائه شدند، گویا توان PRP (پی ار پی) در بازسازی کلاژن، الاستین، عروق و ماتریکس بین سلولی و در نهایت باز گرداندن دوباره شادابی و جوانی پوست اند. بر همین اساس، هم اکنون PRP (پی ار پی) پوست، مو و زیبایی به روش های مختلف در درمان های پوست و مو استفاده می شود. در ادامه به موضوع پی آر پی پوست صورت میپردازیم.

روش تزریق مستقیم PRP (پی ار پی)

می توان به منظور رفع مشکلات پوستی نظیر چین وچروک ناشی از افزایش سن، چین وچروک های داینامیک، اسکار آکنه و اسکار زخم های ناشی از بریدگی، سوختگی و...، خطوط اخم یا خنده، طاسی سر یا ابرو، و پُف و تیرگی زیر چشم، بصورت مستقیم و به وسیله سرنگ انسولین در موضع درمان تزریق نمود. همچنین می توان آن را به منظور تسریع روند بهبودی، بطور مستقیم بر روی زخم های کهنه، زخم های دیابتی، ترک های پوستی و مواردی ازین قبیل اسپری  نمود. تزریق مستقیم می تواند در همه نواحی بدن مانند؛ سر، صورت، گردن، شکم، پشت دست ها و غیره انجام شود.

روش مزوتراپی بیولوژیک

PRP (پی ار پی) را میتوان به منظوررفع مشکلات پوستی یادشده در فوق، به وسیله دستگاه مزوگان و به  صورت میکرودوز در نواحی درمان تزریق نمود. این روش به نام مزوتراپی بیولوژیک مرسوم شده است.

روش مزوتراپی خشک

Micro needling میکرونیدلینگ یا مزوتراپی خشک، توسط وسیله ای به نام درمارولر انجام می شود. این وسیله دارای یک غلطک است که دورتادور آن به تعداد زیادی سوزنهای ریز و تیزی تعبیه شده است. با حرکت دادن غلطک روی پوست، سوزنها در محدوده میلی متری در پوستفرورفته و بدین طریق موجب تحریک پروسه Healing و شروع سنتر کلاژن و الاستین در غشا میانی پوست می شوند. از این روش به منظور جوانسازی و صاف کردن پوست و نیز بهبود ظاهر اسکارها استفاده می شود.PRP (پی ار پی) را می توان به منظور تسریع روند بهبودی و ارتقا کیفی نتایج درمان، به صورت مصرف موضعی، با درمارولر همراه نمود تا از راه منافذ کوچک ایجاد شده جذب پوست شود. همراه با لیپوترانسفر:لیپوترانسفر روشی است که در آن سلول های چربی نواحی پهلو و شکم بیماررا به میزان لازم (حدود بیست الی پنجاه میلیمتر) خارج کرده و پس از جداسازی سلول های زنده چربی، آن ها را به عنوان یک فیلتر بیولوژیک مشتق از بدن خود فرد، به منظور حجم دادن به ناحیه ای از بدن یا صورت، پر کردن نقص پوستییا بافت چربی و اغلب با هدف جوانسازی صورت، در نواحی مورد نظر تزریق می کنند. وقتی سلول های چربی از شکم یا پهلو به نواحی دیگر منتقل می شوند، از رگ های تغذیه کننده خود جدا می شوند. به همین دلیل، کم کم شروع به مصرف چربی انباشته خودشان کرده و این کار را تا مرز مرگ ادامه می دهند. البته این فرایند بسته به میزان چربی تزریق شده، شاید چند ماه الی دو سال طول بکشد. سلول های چربی را می توان با PRP (پی ار پی) مخلوط و سپس در محل های مورد نظر تزریق نمود. این کار موجب تحریک رگ سازی شده و به تبع آن منجر به زنده ماندن سلول های چربی و پیوند خوردن آنها با بافت های اطرافشان می شود برابر گزارشات کلینیکی، همراه سازی لیپوترانسفر با PRP (پی ار پی)، ماندگاری نتایج درمان را در شرایط خوب دو الی سه برابر افزایش داده و به حدود هفت سال می رساند.

روش استفاده موضعی

PRP (پی ار پی) را میتوان به منظور ارتقای کیفی پوست صورت و افزایش شادابی آن، به تنهایی یا مخلوط یا با ماسک ها و ژل ها، روی پوست مالید.

کاربرد PRP (پی ار پی) مو

در سال ۲۰۰۴ پزشکانی که از PRP (پی ار پی) برای بهبود زخم استفاده می کردند، متوجه شدند علاوه بر بهبود زخم، موهای پیرامون زخم نیز رشد چشمگیری داشته اند. به دنبال آن، در سال های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ تحقیقات علمی متعددی، در خصوص اثرات PRP (پی ار پی) در رشد موها، صورت گرفت و تعدادی از بیماران مبتلا به طاسی سر، با تزریق موضعیPRP (پی ار پی) در پوست سر، تحت درمان قرار گرفتند. نتایجاغلب مطالعات، رشد موهای کوچک یا کرکی را، به ویژه در چهار ماه اول پس از تزریق، نشان دادند. پس از آن PRP (پی ار پی) به عنوان یک عامل مؤثر در تحریک رویش مجدد مو ، تقویت رشد مو و کمک در ارتقا کیفیت اعمال کاشت مو، مورد توجه متخصصین مربوطه قرار گرفت و توسعه روزافزونی را تجربه نمود. پی ار پی برای درمان قطعی ریزش مو و رشد مجدد آن،پرپشت کننده و تقویت کننده موی سر استفاده می شود. محققین معتقدند PRP (پی ار پی) مو می تواند در موارد زیر استفاده شود:

کاشت مو

با توجه به اینکه در عمل کاشت مو، موها از پشت سر جدا شده و در مراحلی بسیار دشوار و طولانی در جلو سر کاشته می شوند، لذا ممکن است ریشه موها به دلیل زیر دچار آسیب دیدگی موقت شوند: دهیدراتاسیون ریشه مو به دلیل از دست دادن سرم یا پلاسما ،کمبود اکسیژن در فاصله برداشت تا کاشت (که معمولاً چند ساعت است) ، تغییرات دما و شرایط بازی و اسیدی محیط در فضای بیرون از محیط طبیعی ، نبود مویرگ های خونی لازم برای تأمین اکسیژن و تغذیه آن ها در محل کاشته شده. با توجه به مطالبی که تا کنون در مورد اثرات PRP (پی ار پی) ارائه شده است، بدون شک و به طور قاطع با همراه سازی عمل کاشت مو با PRP (پی ار پی)، می توان اثرات همه چهار آسیب احتمالی فوق را تا اندازه زیادی کاهش داده و نواقص و کمبودهای یاد شده را تأمین نماید. این کار با تشکیل عروق خونی جدید و افزایش اکسیژن رسانی در محیط، موهای جدید را در کمترین زمان ممکن، به شرایط مناسب رسانده و در نهایت کیفیت عمل را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. همچنین بعد از کاشت مو می توان، با تزریقPRP (پی ار پی) در فواصل چهار ماهه، روند رشد و تقویت فولیکول و موهای منتقل شده را تسریع بخشید.

رفع طاسی سر

مطالعات کلینیکی مختلفی نشان داده اند که استفاده از PRP (پی ار پی) در درمان طاسی سر می تواند موجب رویش مجدد و طبیعی مو در مناطق طاس پوست سر شود. ولی لازم است ضمن تزریقPRP (پی ار پی) در فواصل چهار ماهه، در فاصله بین درمان ها نیزPRP (پی ار پی) به صورت میکروNeedling استفاده شود. تحریک و تقویت مو:استفاده از PRP (پی ار پی) در شرایط طبیعی و ریزش مو، می تواند موجب تحریک رشد مجدد موهای ریخته شده، تقویت شکل و قوام و کیفیت فولیکول های موجود، طولانی کردن دروه آناژن و افزایش عمر موهای موجود می شود.

انواع روش های PRP (پی ار پی) مو

PRP (پی ار پی) به چهار روش در اعمال کاشت و ریزش مو استفاده می شود.

 روش تزریق مستقیم با سرنگ های بسیار کوچک مانند سرنگ انسولین، به صورت هر سانتیمتر مربع یک تزریق، در نواحی مختلف پوست سر ، روش مزوتراپی بیولوژیک به وسیله دستگاه مزوگان و به صورت میکرودوز. روش Micro needling یا مزوتراپی خشک به کمک درمارولر و مصرف موضعی در محل. ، همراه با عمل کاشت مو به صورت اسپری در محل عمل. متخصصین معتقدند همراه سازی روش های تزریقی با روش Micro needling مؤثرتر از تزریق به تنهایی است. ضمناً روش های تزریقی باید در فواصل چهار ماهه تکرار شوند.

نکات مهم و مفید در خصوص PRP (پی ار پی)

تعداد جلسات و فواصل آن ها بر حسب شرایط پوست تعیین می شود و ممکن است به ازاء هر بیمار بسیار متفاوت باشد. ولی به طور کلی منابع موجود، برای جوانسازی صورت، بر حسب سن، از یک تا چهار جلسه با فواصل دو الی شش ماه پیشنهاد می کنند و در شرایط خوب، ماندگاری نتایج بینیک تا سه سال است. پروتکل دیگری تعداد و فاصله جلسات برای جوان سازی را بر حسب سن به ترتیب زیر تنظیم کرده است: در سنین ۳۰ الی ۴۰ سال هر یک الی دو سال یک جلسه کافیست. در سنین ۴۰ الی ۵۰ سال سه جلسه درمان لازم است به ترتیبی که جلسه دوم شش ماه بعد از جلسه اول و جلسه سوم نه ماه بعد از جلسه دوم باشد. درمان نگهدارنده هر یک الییک و نیم سال کافی است. در سنین بالای ۵۰ سال سه جلسه درمان لازم است به ترتیبی که جلسه دوم سه الی شش ماه بعد از جلسه اول و جلسه سوم شش ماه بعد از جلسه دوم باشد. درمان نگهدارنده هر سال یک بار کافی است. با توجه به تنوع نظرات، به نظر می رسد پاسخ بیولوژیکی بیمار بهترین پارامتر برای تنظیم برنامه وی است لذا پیشنهاد می شود تعداد و فواصل جلسات را بر حسب پاسخ بیولوژیکی بیمار تنظیم کنید. هر جلسه درمانی حدود ۴۵ دقیقه تا یک ساعت طول می کشد. مراقبت های بعد از عمل ، محل عمل تا مدت ۲۴ ساعت شسته نشود. استفاده از ضد آفتاب و اجتناب از تابش مستقیم آفتاب حداقل دو هفته ، استفاده از عینک تیره به مدت یک هفته ، استفاده از کرم نگهدارنده روز و شب.

عوارض PRP (پی ار پی) مو و پوست

در چند روز اول ممکن است قرمزی، ورم و سوزش و درد خفیف ایجاد شود که معمولاً به زودی برطرف می شود. در موارد نادری احتمال بروز عفونت و هماتوم وجود دارد. استفاده از PRP (پی ار پی) در پوست و زیبایی در موارد زیر نتایج خوبی ندارد:، افراد سیگاری، الکلی و دارای سوءتغذیه ، افراد مبتلا به مشکلات ژنتیکی پوست ، ضایعات پیشرفته ناشی از نور خورشید ، هایپرپیگمانتاسیون های پیشرفته ، خطوط عمیق ، ضایعات مویرگی روی بینی و گونه ها.و نکاتی دیگر، هر چند نتایج درمان های پوست با PRP (پی ار پی) تا سه هفته ظاهر می شوند ولی ظهور نتایج کامل حدود سه ماه طول می کشد. ، این درمان تقریباً بی درد است و بیمار به راحتی آن را تحمل می کند، لیکن در صورت حساس بودن بیمار، می توان ۴۵ دقیقه تا نیم ساعت قبل از درمان از کرم های بیحسی موضعی استفاده کرد. ، کیفیت نتایج، علاوه بر اجرای صحیح و دقیق درمان، با وضعیت واکنش های سلولی بیمار نیز در ارتباط است که به وسیله بیماریا پزشک معالج قابل کنترل یا تنظیم نیست. بنابراین ممکن است در بیماران مشابه به نتایج متفاوتی دست یافت. ، به دلایلی که هنوز شناخته شده نیست درصد بسیار کمی از افراد هیچ واکنشی در مقابل تزریقPRP (پی ار پی) رخ نمی دهد و حتی تکرار آن نیز بی ثمر است ولی در بعضی موارد تکرار آن لازم یا کمک کننده است. ، اگرچه PRP (پی ار پی) روش مؤثری در جوان سازی پوست است ولی نباید انتظاراثرات معجزه آسا بر چروک خیلی قدیمی و عمیق داشت. ، این روش درمانی، جایگزین دیگر روش های درمانی نیست، بلکه یک روش درمانی کمک کننده همراه با دیگر روش هاست.

کاربردهای دیگر PRP (پی ار پی)

التیام زخم های مزمن

یک زخم پوستی بهبود نیافته (مزمن)، علاوه بر خطر عفونت و گسترش زخم، بیمار را با یک چالش بزرگ فرسایشی و پیش رونده روانی و اقتصادی مواجه می کند. این چالش پیشرونده، ممکن است با مهار سیستم ایمنی بدن بیمار و تخریب روحی و تنزل قدرت مالی وی، منجر به گسترش و عفونت زخم، از دست دادن عضو و یا حتی مرگ بیمار شود. به طور کلی زخم های مزمن، به زخم هایی اطلاق می شوند که در طی چهار هفته التیام بسیار کمی داشته و یا بعد از گذشت هشت هفته هنوز التیام نیافتهاند. افراد مبتلا به دیابت، مشکلات گردش خون و ضعف سیستم ایمنی در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به زخم های مزمن هستند. شایعترین موارد این زخم ها، زخم بستر، زخم پای دیابتی و برخی سوختگی ها است. زخم بستر یا زخم فشاری که در بیماران داری محدودیت حرکتی مانند بیماران قطع نخاع و سکته مغزی، به دلیل فشار وزن بیمار روی نواحی تکیه گاهی بدن، حین نشستن و خوابیدن، و به دنبال آن قطع خونرسانی محل تحمل فشار و مرگ بافت موضع، بروز میکنند. ، زخم پای دیابتی که به دنبال نوروپاتی دیابتی و از بین رفتن حس درد، در قسمت های مختلف پا بروز یافته و به دلیل مشکلات متابولیکی، که این بیماران دچار هستند، توسعه و گسترش مییابد. درمان های مرسوم زخم های مزمن دو چیز را دنبال می کنند: با استفاده از آنتی بیوتیک ها و پانسمان تمیز از عفونی شدن آن پیشگیری شود. ، با دبرید زخم و مرطوب نگه داشتن آن فرایند بهبود و بازسازی را تحریک کنند. مطالعات علمی بر روی نمونه های بافتی نشان می دهند که بافت این گونه زخم ها، فاقد مواد بیولوژیک و شرایط فیزیولوژیکی و متابولیکی لازم برای ترمیم بافت هستند و احتمالاً علت اصلی عدم بهبود این زخم ها، علیرغم مراقبت های دقیق پزشکی، کمبود مواد و نبود شرایط مقتضی برای ترمیم بافت است. یک آنالیز از سطح زخم های فشار مزمن، کاهش قابل توجه در غلظت فاکتورهای رشد را در آنها، در مقایسه با زخم های حاد آشکار کرد و بررسی های بافت شناسی نشان دادند که در بافت سطح این زخم ها، شبکه خونرسانی مختل شده است. با توجه به مفاد فوق، به نظر می رسد، درمان زخم های مزمن علاوه بر پیشگیری از عفونت و دبرید زخم، بایستی شامل جبران نقص فاکتورهای رشد و تأمین شرایط و محیط لازم برای بافت سازی نیز باشد.

 درمان جای زخم با PRP (پی ار پی)

در گذشته برخی از پزشکان معتقد بودند پانسمان زخم با گاز خیس شده با خون بیمار، باعث تسریع روند بهبودی آن می شود. آنان آگاهی نداشتند که به نوعی از فاکتورهای رشد برای التیام بهره می گیرند. مرور دوباره محتویات پلاکت ها و مکانیسم عملکردPRP (پی ار پی) درمانی، نشان میدهد که PRP (پی ار پی) درمانی، مکملی ضروری و حیاتی به منظور تحقق اهداف درمانی و التیام زخم های مزمن، در کنار درمان های رایج است. تعداد قابل توجهی از مطالعات PRP (پی ار پی) به بررسی اثرات آن در التیام زخمهای حاد و مزمن پرداخته اند. این موضوع در یک جستجوی ساده اینترنتی و ملاحظه متون مقالات به دست آمده، کاملاً ملموس  است و جالب اینکه تقریباً صددر صد تحقیقات انجام شده اثرات مثبت PRP (پی ار پی) را در ترمیم زخمهای مزمن و تسریع روند عادی زخمهای حاد ثبت و مستندسازی کرده اند. به طور مثال در یک مطالعه که تعداد ۲۴ بیمار مبتلا به زخمهای پوستی مزمن، با فرم ژلی PRP (پی ار پی) تحت درمان قرار گرفتند، همه آنها بهبود قابل توجهی را نشان دادند. مدیکال اکسپرس، در خبرهای خود اعلام داشته، برخی مصدومان جنگهای نظامی امریکا در عراق  و افغانستان، دارای زخمهای مزمن  بهبودناپذیری بودند که به درمان های رایج پاسخ نمیدادند؛ این موضوع موجب بالارفتن هزینه های درمانی و موجد مشکلات زیادی برای مراقبان شده بود. لذا پزشکان با استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت یا PRP (پی ار پی) بسیاری از آنها را درمان نموده اند. همانطور که در فصل سوم نیز اشاره  شد، هنوز تحقیقات قابل ذکری در خصوص مقایسه متدها و تدوین دستورالعملها و پروتکل های درمانی صورت نگرفته است و لذا استانداردی برای غلظت و حجم PRP (پی ار پی) به ازاءِ وسعت و نوع زخم ها، تدوین و ارائه نشده است، لیکن در خصوص التیام زخمها، توافق نظر بر این است که غلظت پلاکت در PRP (پی ار پی) تهیه شده، حداقل دوتا شش برابر غلظت پلاکت در حالت پایه، افزایش یابد. PRP (پی ار پی) در دو فرم تزریقی (تزریق در بافتزخم) و موضعی تهیه و استفاده می شود. فرم موضعی در دو شکل ژلی و سوسپانسیون، برحسب نوع ضایعه، تهیه و به صورت  یک پوشش کامل روی زخمها استفاده می شود. فرم ژلی PRP (پی ار پی) علاوه بر تأمین مواد و شرایط بازسازی، مانند یک پوست اتوگرافت روی زخم عمل می کند. اثر PRP (پی ار پی) در ترمیم زخمها وابسته به متغیرهای دیگری نظیر وسعت و نوع جراحت و مهمتر از آن شرایط کلینیکی بیمار نیز است. بنابراین لازم است در کاندید کردن بیمار، به همه موارد جانبی مانند بررسی احتمال وجود کنتراندیکاسیون ها در بیمار و غیره دقت شود. در موارد استفاده از پیوند پوست برای ترمیم زخم، همراه سازی جراحی با PRP (پی ار پی) ، موجب تسریع روند بهبودی خواهدشد. همچنین، تحریک رگ زایی توسط فاکتورهای رشد، موجب پیوند بهتر بافت در محل جدید شده و احتمال پس زدن آن را به میزان قابل توجهی کاهش خواهد داد.

کاربرد پی ار پی (PRP) در جراحی پلاستیک

 بسیاری از اعمال جراحی پلاستیک، به ویژه جراحی های ترمیمی، با گرافت پوستی انجام می شوند و در  این اعمال بافت پوست از نقطه ای به نقطه دیگر منتقل و پیوند می شود. برخی اعمال دیگر اعمال دیگر نظیر لیفتینگ نیز با کشیدن و کمی جابجایی بافت، بدون جداکردن کامل  آن از محل  اصلی خود، انجام می شوند که در این اعمال نیز، بافت جابجاشده با شرایط و محل جدیدی مواجه است.موفقیت تمام اعمال جراحی پلاستیک به دو چیز بستگی دارد، بافت منتقل شده یا جابجا شده، بدون پس زدگی، عفونت و نکروز بافتیبه شکلی کاملاً طبیعی و سریع، با محل جدید پیوند یابد. محل برشهای جراحی بدون جایگذاری اسکار بهبود یابند. ولی موارد مختلف فیزیو لوژیکی و گاهی ناشناخته زیادی  وجود دارند که گاهی بافتهای پیوندی را با عفونت، نکروز، پس زدن و اسکار مواجه می سازند. از طرفی ممکن است  بافت منتقل شده در طی زمان جداشدگی از محل اصلی تا پیوندشدن به محل جدید، تا حدودی دچار هیدراتاسیون، هیپوکسی، تغییر شرایط بازی و اسیدی و غیره شود که این موضوع نیز بی شک می تواند در میزان موفقیت عمل مؤثر باشد.با نگاهی به مکانیسم عملکرد PRP (پی ار پی) درمانی  که ضمن پیشگیری از عفونت( به عنوان آنتی باکتریال بیولوژیک)، منجر به تحریک ترمیم بافتی و رگ زایی و تأمین جریان خون لازم در موضع می گردد، به نظر میرسد همراه سازی همه ی جراحیهای پلاستیک با PRP (پی ار پی) می تواند ضمن کاستن عوارض احتمالی، میزان موفقیت و کیفیت نهایی اعمال را به میزان قابل ملاحظه ای افزایش دهد. مطالعات مستندشده زیادی نیز به این موضوع صحه گذاشته اند و هم اکنون بسیاری از جراحان پلاستیک در ایران و جهان در موارد زیر از PRP (پی ار پی) در درمان های خود استفاده می کنند: پیوند پوست، لیفتینگ صورت، بالا بردن ابرو،  جراحی زیبایی شکم، پروتز سینه. پی ار پی در جراحی های پلاستیک معمولاً به  شکل سوسپانسیون پلاکتی استفاده می شود و توسط یک سیستم دوسرنگی، که PRP (پی ار پی) را به نسبت یک به ده با گلوکونات کلسیم مخلوط می کند، به موضع بین بافت جدید و بافت محل پیوند اسپری می شود.

Leave a Reply